इराणच्या नव्या संरक्षणमंत्र्यांना नियुक्तीनंतर 24 तासांतच ठार केले, इस्रायलने भीषण हल्ल्यात केला खात्मा; ‘अ‍ॅक्ट ऑफ वॉर’चा इशारा

हा हल्ला त्या वेळी झाला जेव्हा अमेरिका आणि इस्रायलने संयुक्तरीत्या इराणमधील अनेक धोरणात्मक ठिकाणांवर एअर स्ट्राईक केले. या कारवाईत संरक्षणमंत्र्यांसोबतच रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सचे कमांडर मोहम्मद पाकपुर यांच्या मृत्यूच्याही बातम्या समोर आल्या आहेत. तेहरानसह अनेक शहरांमध्ये आकाशातून जणू आग बरसत असल्याचे चित्र आहे. मात्र इराणने आपल्या वरिष्ठ नेत्यांच्या मृत्यूबाबत अधिकृत भूमिका अद्याप स्पष्ट केलेली नाही. तरीही ग्राउंड झिरोवरून येणाऱ्या बातम्या वेगळीच कहाणी सांगत आहेत.

advertisement

युरोपला ‘अ‍ॅक्ट ऑफ वॉर’ची इराणचा इशारा

संरक्षणमंत्र्यांच्या मृत्यूच्या वृत्तांदरम्यान तेहरानने कठोर भूमिका घेतली आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते Esmail Baghaei यांनी स्पष्ट इशारा दिला आहे की, युरोपीय देशांनी या युद्धात इस्रायल किंवा अमेरिकेला साथ दिल्यास त्याला ‘अ‍ॅक्ट ऑफ वॉर’ म्हणजेच युद्ध घोषित केल्यासारखे मानले जाईल.

जर्मनी, ब्रिटन आणि फ्रान्स यांनी इराणची क्षेपणास्त्र क्षमता नष्ट करण्यासाठी ‘डिफेन्सिव्ह अ‍ॅक्शन’ घेण्याचे संकेत दिले होते. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने कोणतीही भागीदारी थेट युद्ध समजली जाईल, अशी चेतावणी दिली आहे. ब्रिटनने आधीच अमेरिकन सैन्याला आपल्या तळांचा वापर करण्यास परवानगी दिली आहे, ज्यामुळे इराण संतप्त झाल्याचे सांगितले जात आहे.

लेबनॉनमध्ये हिझ्बुल्लावर इस्रायलचा हल्ला

इस्रायल केवळ इराणमध्येच नव्हे, तर त्याच्या सहयोगी गटांवरही कारवाई करत आहे. दक्षिण लेबनॉनमध्ये सक्रिय असलेल्या Hezbollah विरुद्ध Israel Defense Forces (IDF) ने मोठे ऑपरेशन सुरू केले आहे.

इस्रायली वायुसेनेने लेबनॉनकडून डागण्यात आलेले दोन धोकादायक ड्रोन हवेतच पाडल्याचा दावा केला आहे. IDF ने बेरूतच्या दहियाह परिसरातील नागरिकांना तात्काळ घरे रिकामी करण्याचा अल्टिमेटम दिला आहे. इस्रायलचा दावा आहे की हिझ्बुल्लाच्या रडार साइट्स आणि कंट्रोल रूम पूर्णपणे नष्ट करण्याचा त्यांचा मानस आहे.

दरम्यान हिझ्बुल्लाने पलटवार करत उत्तरी इस्रायलमधील रमत डेविड एअरबेसवर हल्ला केल्याचा दावा केला आहे.

बॉम्बहल्ल्यांदरम्यान इराणमध्ये भूकंप

इराण आकाशातून कोसळणाऱ्या बॉम्बचा सामना करत असतानाच निसर्गानेही त्याला जोराचा धक्का दिला. इराणच्या गेराश शहरात 4.3 रिश्टर तीव्रतेचा भूकंप जाणवला. United States Geological Survey (USGS) च्या माहितीनुसार, या भूकंपाचा केंद्रबिंदू जमिनीखाली सुमारे 10 किलोमीटर खोल होता.

या भूकंपाचा लष्करी कारवायांशी थेट संबंध नसला तरी युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर या नैसर्गिक आपत्तीमुळे नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण अधिक गडद झाले आहे. इराण हा भूकंपप्रवण देश असून 1990 मधील विनाशकारी भूकंपाच्या आठवणी आजही ताज्या आहेत.

अमेरिकेची भूमिका आणि ‘ऑपरेशन मिडनाइट हॅमर’

अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष JD Vance यांनी स्पष्ट केले आहे की राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांचा हेतू दीर्घकाळ चालणारे युद्ध छेडण्याचा नाही. ट्रम्प प्रशासनाचे एकमेव आणि स्पष्ट उद्दिष्ट इराणला अण्वस्त्र बनवण्यापासून रोखणे हे आहे. व्हान्स यांच्या मते इराण शांततामय उद्देशांच्या नावाखाली सुमारे 70 फूट खोल युरेनियम संवर्धन करत आहे, ज्याचा उपयोग अणुबॉम्ब निर्मितीसाठी होऊ शकतो.

अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे की त्यांच्या हाती ‘ऑपरेशन मिडनाइट हॅमर’सारखे अनेक पर्याय उपलब्ध आहेत. ट्रम्प यांची भूमिका अशी आहे की भविष्यात इराण कधीही अणुशक्ती बनू नये, यासाठी आवश्यक ते कठोर पाऊल उचलले जाईल.