इराणच्या सध्या पाश्वभूमीतील नेतृत्वाकडून थेट परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की ते वाटाघाटींसाठी तयार आहेत, पण आदर आणि स्वाभिमान राखण्याच्या अटीवरच चर्चेत उतरू इच्छितात. हे विधान अशा वेळी आले आहे जेव्हा युद्धाने दोन्ही देशांच्या राजकीय आणि लष्करी धडाक्याला नवीन रूप दिले आहे आणि इराणकडून कोणत्याही प्रकारची सुटकेची वाट पाहण्यासाठी शर्ती लावल्याचे परराष्ट्र मंत्रालयाचे सूत्र मानले जात आहे.
advertisement
दुसरीकडे Donald Trump यांनी TruthSocial वर पोस्ट करून म्हटले की, इराणची हवाई संरक्षण, हवाई दल, नौदल आणि नेतृत्व नष्ट झाले आहे. ते आता बोलण्याची इच्छा व्यक्त करत आहेत. परंतु मी म्हटले 'उशीर झाला'!, अशी प्रतिक्रिया दिली आहे. ट्रम्प यांच्या म्हणण्यानुसार चर्चेसाठी तयार होण्याआधीच परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेली आहे आणि युद्धाच्या कृतीने परिणाम आधीच ठळक झाले आहेत.
ट्रम्प यांची ही पोस्ट अमेरिकन-इस्रायली हल्ले तीव्र होत असतानाच आली. या पोस्टमध्ये त्यांनी Marc Thiessen यांनी The Washington Post मध्ये लिहिलेल्या एका लेखाची लिंकही शेअर केली. त्या लेखात ट्रम्प यांच्या लष्करी कारवाईच्या निर्णयाचे समर्थन करण्यात आले आहे.
‘फॉरएव्हर वॉर’ नव्हे, 47 वर्षांच्या संघर्षाचा शेवट?
लेखात असा दावा करण्यात आला आहे की ही कारवाई नव्या “अखंड युद्धाची” (Forever War) सुरुवात नसून, अमेरिका आणि इराणच्या सत्ताधारी व्यवस्थेमधील 47 वर्षांच्या संघर्षाचा परिपाक आहे. सतत आणि लक्षित हवाई हल्ल्यांद्वारे इराणचे लष्करी व राजकीय नेतृत्व कमकुवत करता येईल आणि त्यासाठी अमेरिकन भूदल पाठवण्याची गरज भासणार नाही, असा युक्तिवाद त्यात करण्यात आला आहे.
या रणनीतीला Trump Doctrine असे संबोधण्यात आले असून त्यामध्ये आर्थिक निर्बंध, राजनैतिक दबाव आणि लक्षित लष्करी कारवाई यांचा संगम असल्याचे सांगितले आहे.
वरिष्ठ इराणी नेत्यांचा मृत्यू?
अमेरिका आणि इस्रायलच्या हल्ल्यांत इराणमधील अनेक वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचा मृत्यू झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. यामध्ये
मेजर जनरल अब्दोलरहीम मौसवी – सशस्त्र दलांचे प्रमुख
जनरल मोहम्मद पाकपूर – Islamic Revolutionary Guard Corps चे कमांडर-इन-चीफ
ब्रिगेडियर जनरल मोहम्मद शिराझी – लष्करी कार्यालय प्रमुख
अझीझ नासिरझादेह – संरक्षण मंत्री
अली शमखानी – संरक्षण परिषदेचे सचिव
तसेच सर्वोच्च नेते Ali Khamenei यांचा समावेश आहे. या दाव्यांमुळे परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली आहे.
लष्करी तळ आणि कमांड पोस्ट उद्ध्वस्त
अमेरिकन लष्करी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की त्यांनी इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड्सचे कमांड पोस्ट, हवाई संरक्षण प्रणाली आणि क्षेपणास्त्र प्रक्षेपण तळ नष्ट केले आहेत. दरम्यान इस्रायली लष्करानेही इराणमधील अनेक गुप्तचर कार्यालये आणि कमांड सेंटर्सवर हल्ले केल्याचे जाहीर केले. इराणभर कारवाया सुरू असल्याचे इस्रायलने स्पष्ट केले आहे.
वाढता संघर्ष, अनिश्चित भवितव्य
या घडामोडींमुळे मध्यपूर्वेतील संघर्ष आणखी तीव्र झाला असून जागतिक राजकारण आणि अर्थव्यवस्थेवर त्याचे परिणाम होण्याची शक्यता वाढली आहे. अमेरिका-इस्रायल आघाडी आणि इराण यांच्यातील तणाव आता निर्णायक टप्प्यात पोहोचल्याचे चित्र आहे. पुढील काही दिवसांत परिस्थिती कोणते वळण घेते, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
