रेशन कार्डमधून तुमचं नाव कट झाले आहे का? घरबसल्या नवीन नोंदणी कशी करायची?

Published by:Ajit Bhabad

Last Updated:Feb 05, 2026 2:20 PM IST

Ration Card : केंद्र आणि राज्य सरकारच्या विविध कल्याणकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी रेशन कार्ड हा अत्यंत महत्त्वाचा दस्तऐवज मानला जातो.

मुंबई : केंद्र आणि राज्य सरकारच्या विविध कल्याणकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी रेशन कार्ड हा अत्यंत महत्त्वाचा दस्तऐवज मानला जातो. स्वस्त धान्य, मोफत अन्नधान्य योजना, गॅस सबसिडी, शालेय सवलती, तसेच अनेक सरकारी मदतींचा थेट संबंध रेशन कार्डाशी असतो. त्यामुळे गरीब, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल आणि मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी रेशन कार्ड असणे अत्यावश्यक आहे. मात्र, अलीकडच्या काळात अनेक नागरिकांची नावे रेशन कार्डमधून अचानक वगळली गेल्याच्या तक्रारी वाढल्या आहेत.

तांत्रिक त्रुटी, आधार लिंकिंगमधील अडचणी किंवा माहिती अद्ययावत न केल्यामुळे अनेक कुटुंबांना रेशनचा लाभ मिळणे थांबले आहे. अशा परिस्थितीत वेळोवेळी रेशन कार्डवरील तपशील तपासणे आणि आवश्यक असल्यास दुरुस्ती करणे गरजेचे ठरते. दिलासादायक बाब म्हणजे ही संपूर्ण प्रक्रिया आता ऑनलाइन पद्धतीने, घरबसल्या करता येते.

रेशन कार्डमधून नाव का काढले जाते?

रेशन कार्डमधून नाव वगळले जाण्याची अनेक कारणे असू शकतात. कुटुंबातील एखाद्या सदस्याचा मृत्यू झाल्यास त्याचे नाव अधिकृतपणे काढले जाते. काही वेळा डेटा एंट्रीमध्ये चूक, सॉफ्टवेअर अपडेटदरम्यान तांत्रिक बिघाड किंवा आधार-रेशन कार्ड लिंकिंगमधील त्रुटीमुळे नाव चुकून वगळले जाऊ शकते.

याशिवाय, एकाच व्यक्तीचे नाव दोन वेगवेगळ्या रेशन कार्डांवर नोंदणीकृत असल्यास सिस्टम त्या नोंदी डुप्लिकेट मानते आणि नाव काढून टाकले जाते. कुटुंबात नवीन सदस्याची भर पडल्यावर किंवा स्थलांतर झाल्यावर माहिती अद्ययावत न केल्यासही अशी अडचण येऊ शकते.

नाव तपासणे का महत्त्वाचे?

रेशन कार्डवरील नाव गहाळ असल्यास स्वस्त धान्य, मोफत रेशन, अन्न सुरक्षा योजना तसेच इतर सरकारी लाभ थांबू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक कुटुंबाने ठराविक कालावधीनंतर आपले नाव आणि सदस्यांची यादी तपासणे आवश्यक आहे. विशेषतः आधार लिंकिंग किंवा ई-केवायसी प्रक्रियेनंतर ही तपासणी अधिक महत्त्वाची ठरते.

रेशन कार्डवरील नाव ऑनलाइन कसे तपासाल?

नाव तपासण्यासाठी सर्वप्रथम nfsa.gov.in या राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्याच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी. त्यानंतर राज्य पोर्टल किंवा ‘रेशन कार्ड तपशील’ या पर्यायावर क्लिक करावे. पुढे तुमचे राज्य, जिल्हा, तालुका/ब्लॉक आणि पंचायत निवडावी लागते.

यानंतर संबंधित रेशन दुकान आणि रेशन कार्डचा प्रकार (पिवळे, केशरी, पांढरे) निवडा. रेशन कार्ड क्रमांक, आधार क्रमांक किंवा नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकाच्या सहाय्याने लॉगिन केल्यानंतर संपूर्ण लाभार्थी यादी स्क्रीनवर दिसते. त्यामध्ये तुमचे नाव शोधून खात्री करून घ्या.

नाव वगळले असल्यास काय कराल?

जर तुमचे नाव यादीत दिसत नसेल किंवा चुकीची माहिती आढळली, तर दुरुस्ती किंवा पुन्हा समावेशासाठी ऑनलाइन अर्ज करता येतो. संबंधित राज्याच्या अन्न व नागरी पुरवठा विभागाच्या पोर्टलवर ‘दुरुस्ती अर्ज’ किंवा ‘नाव जोडणे’ हा पर्याय उपलब्ध असतो. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज सादर केल्यानंतर तपासणी पूर्ण झाल्यावर नाव पुन्हा रेशन कार्डमध्ये समाविष्ट केले जाते.

view comments