बँकांची इच्छा नसते या गोष्टी तुम्हाला कळाव्यात, होम लोनचे 6 सीक्रेट्स; एक्सपर्टने सांगितला लाखो रुपये बचतीचा फॉर्म्युला

सुजीत बंगर हे TaxBuddy.com चे संस्थापक असून ते होम लोनमध्ये दडलेले बचतीचे मार्ग समजावून सांगत असतात. हे टिप्स लोन घेण्यापूर्वी किंवा घेतल्यानंतरही उपयोगी पडतात. करसवलत मिळवण्यापासून ते व्याजाचा बोजा कमी करण्यापर्यंत हे उपाय मदत करतात.

सर्वप्रथम लोन मंजूर झाल्यानंतर संपूर्ण खर्चाचा तपशील (Cost Breakup) लेखी स्वरूपात मागणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. बँका अनेकदा प्रोसेसिंग फी, लीगल चार्जेस, टेक्निकल व्हॅल्यूएशन फी, स्टॅम्प ड्युटी यांसारखे खर्च नंतर सांगतात. हे सर्व खर्च मिळून लाखोंमध्ये जाऊ शकतात. त्यामुळे सॅन्क्शन लेटरमध्ये सर्व शुल्क स्पष्टपणे नमूद करून घ्या, जेणेकरून पुढे कोणतीही अडचण निर्माण होणार नाही.

दुसरा महत्त्वाचा सल्ला म्हणजे मल्टी-इयर इन्शुरन्सबाबत सावध राहणे. अनेक बँका हे विमा कवच अनिवार्य असल्याचे सांगतात आणि ते करसवलतीसाठी आवश्यक असल्याचा दावा करतात. मात्र प्रत्यक्षात तुम्ही आधीच आयकर कायद्यातील कलम 80C अंतर्गत 1.5 लाख रुपयांपर्यंतची वजावट घेऊ शकता. या मल्टी-इयर इन्शुरन्समुळे सुमारे 4 टक्क्यांपर्यंत अतिरिक्त खर्च वाढतो, जो टाळता येऊ शकतो. त्यामुळे बँकेचा प्रस्ताव नाकारून स्वतःच्या गरजेनुसार स्वस्त आणि योग्य विमा निवडणे अधिक फायद्याचे ठरते.

तिसरा उपाय म्हणजे एकाच वेळी दोन-तीन बँकांमध्ये अर्ज करणे. यामुळे तुम्हाला अधिक चांगला व्याजदर आणि आकर्षक ऑफर मिळू शकतात. बँकेला कळले की तुम्ही इतर पर्यायही पाहत आहात, तर ते अधिक स्पर्धात्मक दर देण्याची शक्यता वाढते. नेगोशिएशन करताना ही पद्धत अत्यंत प्रभावी ठरते.

चौथा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे संयुक्त मालकीचा (Joint Ownership) स्मार्ट वापर. पती-पत्नी दोघेही नोकरी करत असतील, तर मालमत्ता दोघांच्या नावावर नोंदणी करणे फायदेशीर ठरते. यामुळे दोघांनाही स्वतंत्रपणे करसवलतीचा लाभ मिळू शकतो. आयकर कायद्यातील कलम 24 अंतर्गत व्याजावर प्रत्येकी 2 लाख रुपयांपर्यंत आणि कलम 80C अंतर्गत मूळ रकमेवर प्रत्येकी 1.5 लाख रुपयांपर्यंत वजावट मिळू शकते. एकूण मिळून सुमारे 7 लाख रुपयांपर्यंत करसवलत मिळण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे मोठी आर्थिक बचत होते.

पाचवा सल्ला म्हणजे करसवलतींचा योग्य आणि स्मार्ट पद्धतीने वापर करणे. होम लोनच्या व्याज आणि मूळ रकमेवर दोन्हीवर करसवलत उपलब्ध असते, पण अनेक जण ती योग्य प्रकारे क्लेम करत नाहीत. तुम्ही भाड्याच्या घरात राहत असाल आणि दुसरीकडे होम लोन घेतले असेल, तरीही कलम 24(b) अंतर्गत व्याजाची वजावट क्लेम करता येते. त्यामुळे ही संधी गमावू नका.

सहावा आणि शेवटचा उपाय म्हणजे लोन लवकर फेडण्यासाठी छोटे-छोटे मार्ग अवलंबणे. उदाहरणार्थ: दरवर्षी एक अतिरिक्त ईएमआय भरणे किंवा नियमित ईएमआयमध्ये 5 टक्के वाढ करणे. यामुळे एकूण व्याजाचा भार मोठ्या प्रमाणात कमी होतो आणि लोनचा कालावधीही घटतो. एका उदाहरणात 60 लाख रुपयांचे 20 वर्षांचे लोन केवळ 11 वर्षांत पूर्ण करून 30 लाख रुपयांहून अधिक व्याजाची बचत करण्यात आली. विशेषतः लोनच्या सुरुवातीच्या काळात प्रीपेमेंट अधिक फायदेशीर ठरते, कारण त्या काळात व्याजाचा हिस्सा जास्त असतो.

हे सर्व उपाय होम लोन घेणाऱ्या व्यक्तींसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरू शकतात. अनेकदा बँका या गोष्टी स्पष्टपणे सांगत नाहीत, कारण त्यांचा कमिशन किंवा नफा कमी होऊ शकतो. मात्र योग्य माहिती आणि नियोजनाच्या मदतीने तुम्ही लाखो रुपयांची बचत करू शकता. घर खरेदी हा आयुष्यातील मोठा निर्णय असल्याने या छोट्या पण महत्त्वाच्या बाबी लक्षात ठेवणे अत्यावश्यक आहे.