संक्रांतीच्या दिवशी हातात किती बांगड्या घालाव्या, विषम नंबरमधेच का घातल्या जातात बांगड्या?

मकर संक्रांतीचा सण सुवासिनींसाठी आनंदाचा आणि सौभाग्याचा मानला जातो. या दिवशी काळी साडी, हलव्याचे दागिने आणि वाण लुटण्यासोबतच 'शृंगाराला' विशेष महत्त्व असते. दागिन्यांमध्ये बांगड्यांना सौभाग्याचे लेणे म्हटले जाते. पण तुम्हाला माहीत आहे का, संक्रांतीला बांगड्या भरताना एक खास नियम पाळला जातो? अनेक ठिकाणी महिला एका हातापेक्षा दुसऱ्या हातात एक बांगडी जास्त घालतात.

विषम संख्येचे महत्त्व: हिंदू धर्मात 'विषम' संख्या ही शक्तीचे प्रतीक मानली जाते. संक्रांतीच्या दिवशी महिला जेव्हा बांगड्या भरतात, तेव्हा दोन्ही हातांतील बांगड्यांची एकूण संख्या विषम असावी असा संकेत असतो. उदाहरणार्थ, एका हातात 11 आणि दुसऱ्या हातात 12 बांगड्या घातल्या जातात, जेणेकरून एकूण संख्या 23 होईल. ही विषम संख्या स्त्रीमधील 'शक्ती' तत्त्व जागृत करते, असे मानले जाते.

शिव आणि शक्तीचे संतुलन: अध्यात्मशास्त्रानुसार, डावा हात हा चंद्राचा आणि उजवा हात हा सूर्याचा कारक मानला जातो. एका हातात एक बांगडी अधिक घालून या दोन्ही लहरींचे संतुलन साधण्याचा प्रयत्न केला जातो. यामुळे घरातील नकारात्मकता दूर होऊन शुभ लहरी प्रवाहित होतात.

'अहेव' सौभाग्य जपण्याची प्रथा: संक्रांतीला नवीन बांगड्या भरताना 'काचेच्या' हिरव्या बांगड्यांना प्राधान्य दिले जाते. एका हातात जास्तीची बांगडी घालणे हे पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि सौभाग्यात वृद्धी होण्यासाठी पुजले जाते. याला काही भागात 'सौभाग्याची जास्तीची वीण' असेही म्हणतात.

ध्वनी लहरींचे शास्त्र: जेव्हा दोन्ही हातांतील बांगड्यांची संख्या सारखी नसते, तेव्हा त्यांच्या हालचालीतून निर्माण होणारा नाद हा अधिक स्पष्ट आणि लहरींना वेगवान करणारा असतो. हा सूक्ष्म ध्वनी घरातील वातावरण शुद्ध ठेवण्यास मदत करतो, अशी मान्यता आहे.

मकर संक्रांतीचा विशेष 'शृंगार': संक्रांतीला महिला एकमेकींना बांगड्यांचे वाण देतात. अशा वेळी नवीन बांगड्या भरताना जुन्या बांगड्यांमधील किमान एक बांगडी हातात राखून नवीन संच घातला जातो. एका हातात अधिक बांगडी असणे हे आयुष्यात 'काहीतरी अधिक' किंवा समृद्धी येण्याचे प्रतीक मानले जाते.

परंपरेचे पालन: महाराष्ट्रात अनेक कुटुंबांत पिढ्यानपिढ्या ही पद्धत पाळली जाते. सणासुदीला पूर्ण शृंगार करताना 'जोड' पेक्षा 'बेजोड' किंवा विषम संख्येला शुभ मानण्याची ही एक सांस्कृतिक रीत आहे. टीप : (वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहेत. न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही. आपला उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे.)