प्रीमियम न भरता मिळतो 7 लाख रुपयांचा विमा! PF वरील इन्शुरन्सचं गणित कसं?

Published by:Mohini Vaishnav

Last Updated:Jan 05, 2026 12:36 PM IST

EDLI: इम्प्लॉयी डिपॉझिट लिंक्ड इन्शुरन्स म्हणजेच ईडीएलआय (EDLI) स्किम ही कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) द्वारे चालवली जाणारी जीवन विमा योजना आहे. ही योजना EPFO सदस्यांना आपोआप लागू होते आणि कर्मचाऱ्यांना कोणताही प्रीमियम भरावा लागत नाही.

नवी दिल्ली : तुम्ही नोकरी करत असाल आणि तुमचा भविष्य निर्वाह निधी (PF) कट होत असेल तर तुमच्यासाठी हा एक मोठा दिलासा आहे. अनेक कर्मचाऱ्यांना हे माहित नसते की त्यांना कोणताही प्रीमियम न भरता जीवन विमा संरक्षण मिळते. ही सुविधा कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) द्वारे चालवल्या जाणाऱ्या कर्मचारी ठेवीशी जोडलेले विमा योजना (EDLI) अंतर्गत प्रदान केली जाते. पीएफ विरुद्ध हा विमा काय आहे, किती पैसे मिळतात आणि त्याची गणना कशी केली जाते हे सोप्या भाषेत समजून घेऊया.

पीएफवर फ्री इन्शुरन्स म्हणजे काय?

ईपीएफओ EDLI योजनेअंतर्गत आपल्या सदस्यांना ₹7 लाखांपर्यंतचे जीवन विमा संरक्षण प्रदान करते. विशेष म्हणजे यासाठी कर्मचाऱ्याला एक रुपयाही प्रीमियम भरावा लागत नाही. ते आपोआप सर्व EPF सदस्यांना लागू होते. स्वतंत्र रजिस्ट्रेशनची आवश्यकता नाही. एखाद्या कर्मचाऱ्याचा नोकरीवर असताना मृत्यू झाला तर त्याच्या कुटुंबाला किंवा नॉमिनी व्यक्तीला एकरकमी विमा रक्कम दिली जाते. कर्मचाऱ्याचे पीएफ अकाउंट अ‍ॅक्टिव्ह असल्यास हे विमा कव्हर आपोआप दिले जाते.

400 रुपयांची गुंतवणूक करुन मिळवा 20,00000 रुपये, Post Office ची जबरदस्त स्कीम, बँकेलाही टाकेल मागे

EDLI स्किम कोण पात्र आहे?

ईपीएफ सदस्य असलेले कर्मचारी.
ज्यांचे PF अकाउंट नोकरीवर असताना अ‍ॅक्टिव्ह असते.
ज्या कर्मचाऱ्यांचा कोणत्याही कारणास्तव (आजार, अपघात, नैसर्गिक कारणांमुळे) मृत्यू होतो.
हे लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे की रिटायरमेंटनंतर किंवा नोकरी सोडल्यानंतर EDLI फायदे उपलब्ध नाहीत.

प्रीमियम-मुक्त विम्यासाठी कोण पैसे देते?

EDLI योजनेअंतर्गत, कर्मचाऱ्याकडून कोणतीही कपात केली जात नाही. नियोक्ता संपूर्ण प्रीमियम भरतो. नियोक्ता कर्मचाऱ्याच्या पगाराच्या 0.5% (Basic + DA)ईडीएलआयमध्ये योगदान देतो, म्हणजे कर्मचाऱ्याला कोणत्याही खर्चाशिवाय जीवन विमा कव्हर मिळते.

Currency : 500 रुपयांची नोट खिशात असणाऱ्यांसाठी अलर्ट; मार्च 2026 च्या डेडलाईनवर केंद्र सरकारचं वक्तव्य

EDLI अंतर्गत किती विमा कव्हर उपलब्ध आहे?

EDLI अंतर्गत मिळणारी रक्कम कर्मचाऱ्याच्या शेवटच्या काढलेल्या पगारावर (मूलभूत पगार + डीए) अवलंबून असते. खरंतर, एकूण रक्कम ₹7 लाखांपेक्षा जास्त असू शकत नाही. सध्याच्या नियमांनुसार:

किमान विमा रक्कम: ₹2.5 लाख

जास्तीत जास्त विमा रक्कम: ₹7 लाख

विमा रक्कम कशी मोजली जाते?

EDLI योजनेत विमा रक्कम मोजण्यासाठी एक निश्चित फॉर्मूला आहे:

विमा रक्कम = (शेवटची बेसिक सॅसरी + DA) × 35 + कमाल बोनस ₹1.75 लाख

उदाहरणार्थ, समजा एखाद्या कर्मचाऱ्याचा मूळ पगार आणि डीए 15,000 असेल, तर गणना अशी होईल: 15,000 × 35 = 5,25,000. बोनस जोडल्याने एकूण रक्कम अंदाजे ₹7 लाख होते, म्हणजेच कर्मचाऱ्याच्या कुटुंबाला ₹7 लाखांपर्यंत मिळू शकते.

EDLI क्लेम कसा दाखल केला जातो?

एखाद्या कर्मचाऱ्याचा मृत्यू झाला तर त्याच्या कुटुंबाने खालील चरणांचे पालन केले पाहिजे:

Form 5(IF) भरणे आवश्यक आहे.
कर्मचाऱ्याचा UAN आणि PF क्रमांक प्रदान करणे आवश्यक आहे.
डेथ सर्टिफिकेट आणि बँक अकाउंट डिटेल जोडणे आवश्यक आहे.
फॉर्म नियोक्त्यामार्फत किंवा थेट EPFO कार्यालयात सादर केला जातो.
क्लेम मंजूर झाल्यानंतर, रक्कम थेट नॉमिनी व्यक्तीच्या बँक अकाउंटमध्ये ट्रान्सफर केली जाते.
EDLI ही एक अतिरिक्त सुरक्षा आहे, परंतु कुटुंबाच्या पूर्ण गरजा पूर्ण करण्यासाठी स्वतंत्र टर्म इन्शुरन्स आवश्यक मानला जातो.

PF आणि नॉमिनी व्यक्तीची माहिती अपडेट ठेवणे का महत्त्वाचे आहे?

PF अकाउंट KYC-अपडेट असेल आणि नॉमिनी व्यक्तीची माहिती बरोबर असेल तरच EDLI फायदे सहजपणे मिळू शकतात. चुकीची किंवा अपूर्ण माहिती क्लेमला विलंब करू शकते.

PF वर ₹7 लाखांपर्यंतचा फ्री इन्शुरन्स हा नोकरदारांसाठी एक मोठा दिलासा आहे. हे प्रीमियम-मुक्त कव्हर कठीण काळात कुटुंबाला आर्थिक आधार देते. तसंच, ही रक्कम मर्यादित आहे, म्हणून ती अतिरिक्त संरक्षण मानली पाहिजे, संपूर्ण योजना नाही. चांगल्या भविष्यासाठी, PF सोबत योग्य इन्शुरन्स प्लॅन असणे महत्त्वाचे आहे.

view comments