TRENDING:
बीड : सध्या घडीला शेतकरी शेतामध्ये नवनवीन प्रयोग करत आहेत. बीड जिल्ह्यातील डोंगराळ भागातील शिवणी गावातील परमेश्वर थोरात यांची केवळ पाच एकर शेती आहे. पारंपरिक पिकांवर आधारित शेती करताना त्यांच्या उत्पन्नात फारसी वाढ होत नव्हती. कापूस, सोयाबीन आणि बाजरी यांसारख्या पिकांचे उत्पादन तुलनेने कमी असून खर्च जास्त लागत होता. परिणामी शेतीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नाने कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करणे कठीण होत चालले होते. पण त्यांनी पारंपरिक शेतीला निरोप देत आधुनिक आणि फायदेशीर अवोकॅडो शेतीचा मार्ग निवडला आणि त्यांना त्यांच्या मेहनतीचे फळ मिळाले.
advertisement
सोशल मीडियाचा प्रभाव आणि नवा मार्ग
पारंपरिक शेतीत अडचणी येत असल्याने परमेश्वर थोरात यांनी नवनवीन पर्यायांचा शोध सुरू केला. सोशल मीडियाच्या माध्यमातून त्यांना अवोकॅडो या फळाबद्दल माहिती मिळाली. मध्य अमेरिका आणि मेक्सिको येथे उगम पावलेल्या या फळाला भारतात चांगली मागणी आहे. पोषणमूल्यांनी समृद्ध असलेल्या अवोकॅडोची किंमत बाजारात अधिक असल्याचे त्यांनी लक्षात घेतले.
अवोकॅडोची लागवड करण्यापूर्वी त्यांनी याबद्दल सखोल माहिती गोळा केली. मृदा परीक्षण, हवामानाचा अभ्यास आणि लागवड तंत्र यांसाठी त्यांनी कृषी तज्ज्ञांची मदत घेतली.
नोकरी सोडून धरली गावची वाट, गावी येऊन केले खेकडा पालन, वर्षांला आता 6 लाखांचा नफा
डोंगराळ भागात अवोकॅडो लागवड
अवोकॅडोच्या झाडांना उष्ण आणि कोरडे हवामान लागते. तसेच कमी पाण्यात त्याची वाढ चांगली होते. बीडच्या डोंगराळ भागात ही परिस्थिती अनुकूल होती. थोरात यांनी सुरुवातीला एका एकर जमिनीत उच्च प्रतीच्या रोपांची लागवड केली. या झाडांना मोठ्या प्रमाणात पाणी लागते. परंतु ठिबक सिंचनाचा वापर केल्याने त्यांनी पाणी बचत करत शेती व्यवस्थापन केले.
तीन वर्षांत उत्पादन सुरू
अवोकॅडोची झाडे लागवडीनंतर दोन ते तीन वर्षांत उत्पादन देऊ लागतात. थोरात यांच्या शेतातील झाडांनी तिसऱ्या वर्षी चांगले फळ दिले. या फळांना स्थानिक तसेच राष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये चांगली मागणी आहे. सध्या थोरात यांचे उत्पादन देशातील मोठ्या शहरांमध्ये विकले जाते. ज्यामध्ये मुंबई, पुणे आणि बंगळुरू हे प्रामुख्याने समाविष्ट आहेत.
आर्थिक लाभदायकता
सुरुवातीला एका एकरमध्ये लागवड केली असतानाही त्यांनी पहिल्या उत्पादनातून चांगला नफा कमावला. सध्या एक एकर जमिनीतून ते वर्षाला 10 ते 11 लाख रुपये नफा मिळवत आहेत. अवोकॅडोची किंमत बाजारात प्रति किलो 300 ते 500 रुपयांच्या दरम्यान असते. त्यामुळे कमी क्षेत्रावरूनही चांगले उत्पन्न मिळवणे शक्य झाले आहे.
लागवड तंत्र आणि देखभाल
1. रोपांची निवड : उच्च दर्जाचे आणि रोगमुक्त रोपांचा वापर.
2. ठिबक सिंचन: पाण्याचा बचतशील वापर करून झाडांना नियमित पुरवठा.
3. सेंद्रिय खतांचा वापर: मातीची सुपीकता वाढवून उत्पादनाचा दर्जा सुधारला.
4. पिकावरील रोग नियंत्रण: कीटकनाशके आणि जैविक उपायांचा योग्य वापर.
स्थानिक शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणा
थोरात यांचा हा यशस्वी प्रवास इतर शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी ठरला आहे. बीडसारख्या दुष्काळी भागात पारंपरिक शेती सोडून त्यांनी आधुनिक फळशेतीचा मार्ग स्वीकारला आणि त्यात अपार यश मिळवले.
आधुनिक फळशेती करताना चांगले उत्पन्न
पारंपरिक शेतीतून उत्पन्न मर्यादित होते. पण बाजारपेठेची मागणी ओळखून आधुनिक फळशेती करताना चांगले उत्पन्न मिळते. योग्य नियोजन आणि मेहनत यामुळे मी आज या यशापर्यंत पोहोचलो आहे. भविष्यात माझ्या शेतात अधिक क्षेत्रात अवोकॅडोची लागवड करून निर्यात करण्याचा मानस आहे, असं परमेश्वर थोरात यांनी सांगितलं.