TRENDING:
काकडी पिकासाठी हवामान व जमीन
काकडी हे उष्ण आणि कोरड्या हवामानात चांगले येणारे पीक आहे. २० ते ३० अंश सेल्सिअस तापमान काकडीसाठी योग्य ठरते. फेब्रुवारीत लागवड केल्यास मार्च–एप्रिलमध्ये उत्पादन येते, जेव्हा बाजारात काकडीची मागणी शिखरावर असते. जमीन हलकी ते मध्यम, पाण्याचा निचरा चांगला होणारी असावी.जमीन भुसभुशीत करून शेणखत किंवा कंपोस्ट खत मिसळल्यास उत्पादनात वाढ होते.
advertisement
योग्य जातींची निवड महत्त्वाची
लाखोंचा नफा मिळवण्यासाठी योग्य वाणाची निवड अत्यंत महत्त्वाची आहे. स्थानिक बाजारात मागणी असलेल्या आणि रोगप्रतिकारक जाती निवडाव्यात. हायब्रीड जाती वापरल्यास उत्पादन जास्त मिळते आणि फळांची गुणवत्ता सुधारते. एकरी साधारण १.५ ते २ किलो बियाणे पुरेसे ठरते. बी पेरण्यापूर्वी बियाण्यावर प्रक्रिया केल्यास उगवण चांगली होते.
लागवड पद्धत आणि अंतर
काकडीची लागवड सरी–वरंबा पद्धतीने केल्यास चांगले उत्पादन मिळते. दोन ओळींमधील अंतर सुमारे ४ ते ५ फूट आणि दोन रोपांमधील अंतर २ ते ३ फूट ठेवावे. ठिबक सिंचन वापरल्यास पाण्याची बचत होते आणि उत्पादनात २० ते ३० टक्क्यांपर्यंत वाढ दिसून येते. मल्चिंग केल्यास तण नियंत्रण होते आणि जमिनीत ओलावा टिकून राहतो.
खत व कीड-रोग व्यवस्थापन
चांगल्या उत्पादनासाठी संतुलित खत व्यवस्थापन आवश्यक आहे. लागवडीपूर्वी सेंद्रिय खत देणे आणि वाढीच्या काळात नत्र, स्फुरद व पालाश योग्य प्रमाणात दिल्यास फळधारणा चांगली होते. काकडीवर भुरी, करपा, मावा आणि फळमाशी यांचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो. वेळेवर निरीक्षण करून जैविक किंवा शिफारस केलेली फवारणी केल्यास नुकसान टाळता येते.
उत्पादन,बाजारभाव आणि नफा
फेब्रुवारीत लागवड केलेल्या काकडीचे उत्पादन साधारण ४० ते ५० दिवसांत सुरू होते. एकरी सरासरी ८ ते १२ टन उत्पादन सहज मिळू शकते. उन्हाळ्याच्या सुरुवातीला काकडीचा बाजारभाव प्रतिकिलो २० ते ४० रुपये, तर कधी कधी याहून अधिकही मिळतो. अशा परिस्थितीत एकरी उत्पन्न २ ते ४ लाख रुपयांपर्यंत जाऊ शकते. खर्च वजा करता शेतकऱ्याच्या हातात मोठा नफा उरतो.