Panic Attack म्हणजे नक्की काय? यात नेमकं काय होतं, त्यावर नियंत्रण कसं मिळवायचं? सोप्या टिप्स जाणून घ्या

पण पॅनिक अटॅक म्हणजे नक्की काय आहे आणि यातून कसे बाहेर पडायचे? हे समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

पैनिक अटॅक म्हणजे नक्की काय?

पैनिक अटॅक म्हणजे तीव्र भीती किंवा चिंतेचा अचानक आलेला झटका. यामध्ये व्यक्तीला आपले स्वतःवरचे नियंत्रण सुटत असल्याचे जाणवते. हे काही मिनिटांपासून अर्ध्या तासापर्यंत असू शकते. याची लक्षणे इतकी तीव्र असतात की अनेकदा व्यक्तीला आपल्याला हार्ट अटॅक तर येत नाही ना, अशी भीती वाटते.

advertisement

कसे ओळखाल पैनिक अटॅक? 

हृदयाचे ठोके वेगाने वाढणे किंवा छातीत धडधड होणे.

श्वास घेण्यास अडथळा येणे किंवा गुदमरल्यासारखे वाटणे.

अचानक खूप घाम येणे किंवा थंडी वाजून येणे.

चक्कर येणे, डोळ्यांसमोर अंधारी येणे किंवा शुद्ध हरपल्यासारखे वाटणे.

हात-पायांना मुंग्या येणे किंवा ते सुन्न होणे.

मृत्यूची किंवा वेड लागण्याची तीव्र भीती वाटणे.

हा अटॅक का येतो?

पैनिक अटॅक येण्यामागे अनेक शारीरिक आणि मानसिक कारणे असू शकतात:

1. अति ताण (Stress): प्रदीर्घ काळ असलेला मानसिक ताण किंवा एखादी जुनी धक्कादायक घटना.

2. आरोग्य समस्या: थायरॉईड, हृदयाचे आजार किंवा शरीरातील हार्मोनल असंतुलन.

3. व्यसन: कॅफीन, अल्कोहोल किंवा अमली पदार्थांचे अतिसेवन.

4. अनुवांशिकता: जर कुटुंबात कोणाला पैनिक डिसऑर्डर असेल, तर याची शक्यता वाढते.

पॅनिक अटॅक आल्यावर 'हे' करा; तात्काळ मिळेल आराम

जर तुम्हाला पैनिक अटॅक जाणवू लागला, तर घाबरू नका. खालील काही सोप्या पद्धतींनी तुम्ही स्वतःला शांत करू शकता:

4-4-4-4 बॉक्स ब्रीदिंग (Box Breathing): 4 सेकंद श्वास आत घ्या, 4 सेकंद रोखून धरा, 4 सेकंदात श्वास पूर्ण बाहेर सोडा आणि पुन्हा 4 सेकंद श्वास न घेता थांबा. ही प्रक्रिया 3-4 वेळा केल्यास मेंदूला शांत होण्याचे संकेत मिळतात.

5-4-3-2-1 ग्राउंडिंग टेक्निक: तुमच्या आसपासच्या 5 गोष्टी पहा, 4 वस्तूंना स्पर्श करा, 3 प्रकारचे आवाज ऐकण्याचा प्रयत्न करा, 2 गोष्टींचा सुगंध घ्या आणि 1 गोष्टीची चव ओळखा. यामुळे तुमचे लक्ष भीतीवरून हटून वर्तमानातील परिस्थितीवर येते.

स्वसंवाद : स्वतःला बजावून सांगा की, "हा फक्त एक पैनिक अटॅक आहे, हा काही वेळाने निघून जाईल आणि मी सुरक्षित आहे."

कायमस्वरूपी सुटका कशी मिळवाल?

पॅनिक अटॅक वारंवार येत असतील, तर तज्ज्ञांची मदत घेणे गरजेचे आहे. कॉग्निटिव्ह बिहेवियरल थेरपी (CBT) द्वारे नकारात्मक विचार बदलण्यास मदत होते. याशिवाय दररोज किमान 30 मिनिटे व्यायाम, 7-8 तासांची पूर्ण झोप आणि सकस आहार घ्या. सोशल मीडियाचा वापर कमी करून छंद जोपासा, जसे की संगीत ऐकणे, चित्रकला किंवा वाचन.

लक्षात ठेवा, मानसिक आरोग्य ही लपवण्याची गोष्ट नाही. योग्य वेळी उपचार घेतल्यास तुम्ही पुन्हा एकदा आनंदी आणि तणावमुक्त आयुष्य जगू शकता.