TRENDING:
गरजू लाभार्थ्यांची ओळख पटवण्यावर भर
सरकारच्या माहितीनुसार, अनेक ठिकाणी आर्थिकदृष्ट्या सक्षम कुटुंबेही रेशन कार्डच्या माध्यमातून अनुदानित धान्याचा लाभ घेत असल्याच्या तक्रारी समोर येत होत्या. त्यामुळे खऱ्या लाभार्थ्यांची अचूक ओळख पटवण्यासाठी नवीन नियमावली लागू करण्यात येत आहे. या अंतर्गत कुटुंबाचे उत्पन्न, मालमत्ता आणि इतर आर्थिक स्थिती लक्षात घेऊन पात्रता निश्चित केली जाणार आहे.
advertisement
नवीन नियमांनुसार आर्थिकदृष्ट्या सक्षम कुटुंबांची नावे रेशन कार्ड यादीतून काढून टाकण्यात येतील, तर गरीब आणि गरजू कुटुंबांना या योजनेचा लाभ कायम राहील.
उत्पन्न मर्यादेवर आधारित पात्रता
नवीन नियमांमध्ये उत्पन्न मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे. शहरी भागातील कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ३ लाख रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास ते कुटुंब रेशन कार्डसाठी अपात्र ठरेल. त्याचप्रमाणे ग्रामीण भागात वार्षिक उत्पन्न २ लाख रुपयांपेक्षा जास्त असल्यास त्या कुटुंबालाही या योजनेचा लाभ मिळणार नाही. सरकारच्या मते, या उत्पन्न मर्यादेमुळे खऱ्या गरजू कुटुंबांना अधिक प्राधान्य देता येईल.
चारचाकी वाहनधारक अपात्र
नवीन नियमांनुसार ज्या कुटुंबाकडे चारचाकी वाहन आहे त्यांना रेशन कार्डचा लाभ मिळणार नाही. यामध्ये कार, ट्रॅक्टर किंवा इतर चारचाकी वाहनांचा समावेश आहे. सरकारच्या मते, अशा मालमत्तेमुळे त्या कुटुंबाची आर्थिक स्थिती तुलनेने सक्षम असल्याचे मानले जाते.
मालमत्तेवरही निकष
मालमत्तेच्या बाबतीतही काही निकष निश्चित करण्यात आले आहेत. एखाद्या कुटुंबाकडे १०० चौरस मीटरपेक्षा मोठा प्लॉट, फ्लॅट किंवा पक्के घर असल्यास ते कुटुंब या योजनेसाठी अपात्र ठरू शकते. तसेच घरात एअर कंडिशनर (AC), जनरेटर किंवा इतर महागडी सुविधा असल्यासही त्या कुटुंबाचा रेशन कार्ड लाभ बंद होण्याची शक्यता आहे.
आयकर भरणाऱ्यांना लाभ नाही
नवीन नियमांनुसार कुटुंबातील कोणतीही व्यक्ती आयकर भरत असल्यास त्या संपूर्ण कुटुंबाचे रेशन कार्ड रद्द केले जाऊ शकते. सरकारच्या मते, आयकर भरणारी व्यक्ती आर्थिकदृष्ट्या सक्षम मानली जाते आणि अशा कुटुंबांना अनुदानित धान्याची गरज नसते.
ई-केवायसी बंधनकारक
याशिवाय सर्व रेशन कार्डधारकांसाठी ई-केवायसी प्रक्रिया अनिवार्य करण्यात आली आहे. नागरिकांनी जवळच्या रेशन दुकानात जाऊन त्यांची ओळख पडताळणी पूर्ण करणे आवश्यक आहे. निर्धारित कालावधीत केवायसी पूर्ण न केल्यास संबंधित रेशन कार्ड बंद केले जाऊ शकते.
चुकीची माहिती दिल्यास कारवाई
प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की तपासादरम्यान एखाद्या व्यक्तीने चुकीची माहिती देऊन रेशनचा लाभ घेतल्याचे आढळल्यास त्याचे रेशन कार्ड त्वरित रद्द करण्यात येईल. त्याचबरोबर संबंधित व्यक्तीवर कायदेशीर कारवाईही होऊ शकते.