TRENDING:
अडकलेल्या भारतीयांसाठी तयारी
हवाई हल्ल्यांचा आणि क्षेपणास्त्रांचा धोका वाढल्यामुळे अनेक आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे रद्द करण्यात आली आहेत. त्यामुळे मोठ्या संख्येने भारतीय नागरिक मध्यपूर्वेतील विविध देशांत अडकले आहेत. भारत सरकारने विशेष उड्डाणांची व्यवस्था केली असली, तरी परिस्थिती आणखी बिघडल्यास समुद्रमार्गे स्थलांतराची आवश्यकता भासू शकते. याच शक्यतेचा विचार करून भारतीय नौदलाची युद्धनौका स्टँडबायवर ठेवण्यात आली आहे, जेणेकरून गरज पडल्यास तातडीने बचावकार्य सुरू करता येईल.
advertisement
‘मिशन डिप्लॉयमेंट’ अंतर्गत तैनाती
2017 पासून भारतीय नौदल ‘मिशन डिप्लॉयमेंट’ अंतर्गत या भागात सक्रिय आहे. ओमानच्या आखातात ‘ऑपरेशन संकल्प’ राबवले जात आहे, तर अदनच्या आखातात अँटी-पायरेसी मोहिमेद्वारे समुद्री चाच्यांविरुद्ध कारवाई केली जाते. सध्याच्या तणावपूर्ण परिस्थितीत या भागात तैनात असलेल्या युद्धनौकांचा उपयोग भारतीयांच्या सुरक्षित सुटकेसाठी होऊ शकतो. आवश्यकता भासल्यास अदनच्या आखातातून आणखी युद्धनौका कमी वेळेत पाठवता येतील, अशीही माहिती सूत्रांनी दिली आहे.
‘अदृश्य शिकारी’ – INS सूरतची ताकद
INS Surat ही केवळ एक सामान्य युद्धनौका नसून अत्याधुनिक गाइडेड मिसाइल डेस्ट्रॉयर आहे. तिची सर्वात मोठी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे ‘स्टेल्थ’ क्षमता म्हणजेच शत्रूच्या रडारपासून बचाव करत गुप्तपणे कारवाई करण्याची क्षमता.
घातक क्षेपणास्त्र प्रणाली
या युद्धनौकेवर पृष्ठभाग-ते-आकाश (Surface-to-Air) क्षेपणास्त्र प्रणाली बसवलेली आहे. 16-16 क्षेपणास्त्रांचे दोन वर्टिकल लॉन्चर असून, एकूण 32 मध्यम पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांची मारा क्षमता आहे.
ब्रह्मोसचा धाक
समुद्रातील शत्रू जहाजांना लक्ष्य करण्यासाठी या युद्धनौकेवर शक्तिशाली BrahMos अँटी-शिप मिसाइल प्रणाली बसवलेली आहे. यातून 16 ब्रह्मोस क्षेपणास्त्रे डागता येतात.
पाणबुड्यांविरोधी क्षमता
आधुनिक सर्व्हिलन्स रडारव्यतिरिक्त शत्रूच्या पाणबुड्यांना नष्ट करण्यासाठी रॉकेट आणि टॉरपीडो लॉन्चरचीही सुविधा आहे.
वेग आणि क्षमता
सुमारे 163 मीटर लांब आणि अंदाजे 7,400 टन वजनाची ही युद्धनौका चार शक्तिशाली गॅस टर्बाइन इंजिनवर चालते. ती ताशी सुमारे 30 नॉटिकल मैल वेगाने धावू शकते.
भारतीय नौदलाची यशस्वी कामगिरी
भारतीय नौदलाने यापूर्वीही युद्धग्रस्त भागांतून भारतीय नागरिकांची सुरक्षित सुटका करून आपली क्षमता सिद्ध केली आहे.
2023: ‘ऑपरेशन कावेरी’ अंतर्गत सुदानमधून भारतीयांची सुटका.
2020: कोविड-19 काळात ‘ऑपरेशन समुद्र सेतु’द्वारे खाडी देश, मालदीव आणि श्रीलंका येथून नागरिकांची परतफेड.
2015: ‘ऑपरेशन राहत’द्वारे येमेनमधून भारतीयांची सुरक्षित सुटका.
2011 आणि 2006: लिबिया आणि लेबनॉनमधील संकटांदरम्यान अनुक्रमे ‘ऑपरेशन सेफ होमकमिंग’ आणि ‘ऑपरेशन सुकून’.
व्यापार मार्गांची सुरक्षा
‘मिशन डिप्लॉयमेंट’ अंतर्गत भारतीय नौदलाच्या सहा युद्धनौका जगातील महत्त्वाच्या समुद्री भागांत तैनात असतात. अरबी समुद्रातील होर्मुज सामुद्रधुनीजवळील तैनाती विशेष महत्त्वाची आहे; कारण भारताच्या सुमारे 80 टक्के ऊर्जा व्यापार या मार्गे होतो. अदनच्या आखातातून भारताचा सुमारे 90 टक्के व्यापार होतो. हा भाग समुद्री चाच्यांसाठी कुप्रसिद्ध आहे. जर अदनच्या आखाताचा मार्ग बंद झाला, तर जहाजांना आफ्रिकेचा फेरा मारावा लागेल, ज्यामुळे वेळ आणि खर्च दोन्ही वाढतील.