Missile : जगात सर्वाधिक मिसाईल कोणता देश बनवतो? या यादीत भारताचा नंबर कितवा?

आज आपण जाणून घेणार आहोत की, मिसाइल निर्मितीमध्ये जगात नेमकं कोण राजा आहे आणि आपला भारत या स्पर्धेत कुठे उभा आहे.

मिसाइल तंत्रज्ञानातील जागतिक महाशक्ती

जेव्हा आपण आधुनिक शस्त्रास्त्रांचा विचार करतो, तेव्हा काही देशांची नावे प्रामुख्याने समोर येतात. यामध्ये अमेरिका, रशिया आणि चीन हे देश आघाडीवर आहेत.

अमेरिका : तंत्रज्ञानाचा विचार केला तर अमेरिका आजही पहिल्या क्रमांकावर मानला जातो. अमेरिकेचे संरक्षण बजेट अफाट आहे. Lockheed Martin आणि Raytheon सारख्या जागतिक कंपन्या अमेरिकेसाठी अशा मिसाइल्स बनवतात ज्या जगाच्या कोणत्याही कोपऱ्यात अचूक मारा करू शकतात. त्यांचे मिसाइल डिफेन्स सिस्टम जगातील सर्वात प्रगत मानले जाते.

advertisement

रशिया : रशियाची ताकद त्यांच्या लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांमध्ये आहे. रशियाने बनवलेली 'RS-28 Sarmat' (ज्याला 'सॅटन-२' असेही म्हणतात) ही जगातील सर्वात धोकादायक मिसाइल्सपैकी एक आहे. रशियाचे अँटी-मिसाइल शील्ड (S-400 सारखी यंत्रणा) जगात सर्वोत्तम मानली जाते.

चीन : चीनने गेल्या काही दशकांत अत्यंत वेगाने प्रगती केली आहे. चीनची 'DF' (Dongfeng) सीरीज ही लांब पल्ल्याच्या आणि अचूक माऱ्यासाठी प्रसिद्ध आहे. चीन आपले संरक्षण बजेट ज्या पद्धतीने वाढवत आहे, ते पाहता ते लवकरच रशियाला मागे टाकण्याच्या तयारीत आहेत.

भारत: आता प्रश्न उरतो तो आपल्या भारताचा. एकेकाळी शस्त्रास्त्रांसाठी दुसऱ्या देशांवर अवलंबून राहणारा भारत आज मिसाइल एक्सपोर्टर (निर्यातदार) बनला आहे. भारताच्या या यशामागे DRDO (संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था) चा मोठा वाटा आहे.

1. ब्रह्मोस

भारताचे ब्रह्मोस क्षेपणास्त्र जगातील सर्वात वेगवान सुपरसॉनिक क्रूझ मिसाइल आहे. याच्या वेगामुळे आणि अचूकतेमुळे शत्रूच्या रडारलाही हे चकवू शकते. अनेक देश आज भारताकडून हे मिसाइल खरेदी करण्यास उत्सुक आहेत.

2. अग्नी सीरीज

भारताची 'अग्नी-5' ही मिसाइल 5000 किलोमीटरपेक्षा जास्त अंतरापर्यंत मारा करू शकते, ज्यामुळे भारत आता इंटरकॉन्टिनेंटल बॅलिस्टिक मिसाइल (ICBM) असलेल्या मोजक्या देशांच्या क्लबमध्ये सामील झाला आहे.

क्रमावारीमध्ये भारत कुठे?

मिसाइल निर्मिती आणि तंत्रज्ञान ही अत्यंत गोपनीय माहिती असते, त्यामुळे कोणतीही अधिकृत रँकिंग जाहीर केली जात नाही. तरीही, लष्करी तज्ञांच्या मते, उत्पादन क्षमता आणि प्रगत तंत्रज्ञानाचा विचार करता:

अमेरिका

रशिया

चीन

भारत / फ्रान्स

भारत आज जगातील पहिल्या पाच शक्तिशाली मिसाइल शक्तींपैकी एक आहे. विशेष म्हणजे, भारताचे तंत्रज्ञान हे स्वदेशी (Made in India) असल्याने जगाचा भारताकडे बघण्याचा दृष्टिकोन बदलला आहे.