घरी सोनं साफ करताना 90 टक्के लोक करतात 'या' चुका, तुम्ही तर करत नाही ना? चमक तर जाईल किंमतही होईल कमी

भारतीय घरांमध्ये सोन्याचे दागिने केवळ फॅशनसाठी नाही, तर एक महत्त्वाची गुंतवणूक म्हणून पाहिले जातात. सण-समारंभ असो किंवा लग्नकार्य, आपण आवडीने दागिने घालतो. मात्र, सततच्या वापरामुळे घाम, धूळ आणि प्रदूषणामुळे सोन्याची चमक काही काळानंतर फिकी पडू लागते.

अशा वेळी अनेकजण घरातील काही सोप्या क्लृप्त्या वापरून दागिने स्वच्छ करण्याचा प्रयत्न करतात. पण तुम्हाला माहिती आहे का? दागिने साफ करण्याची चुकीची पद्धत तुमच्या सोन्याचे कायमस्वरूपी नुकसान करू शकते आणि त्याची पुनर्विक्रीचे मूल्य कमी करू शकते.

दागिने साफ करताना या चुका कधीही करू नका:1. टूथपेस्टचा वापर टाळा अनेकांना असं वाटतं की टूथपेस्टने दात चमकतात तसे सोनेही चमकेल. पण सोन्याच्या दागिन्यांसाठी टूथपेस्ट अत्यंत घातक आहे. टूथपेस्टमध्ये असलेले 'अब्रेसिव्ह' (Abrasive) घटक सोन्याच्या मऊ पृष्ठभागावर सूक्ष्म ओरखडे (Scratches) निर्माण करतात. यामुळे दागिन्यांची मूळ झळाळी कायमची नष्ट होऊ शकते.

2. कडक उकळते पाणी सोन्यावरील मळ काढण्यासाठी खूप गरम किंवा उकळते पाणी वापरणे चुकीचे आहे. विशेषतः जर तुमच्या दागिन्यांमध्ये हिरे, मोती किंवा इतर मौल्यवान खडे (Gemstones) असतील, तर उकळत्या पाण्यामुळे त्यांना तडा जाऊ शकतो किंवा ते सैल होऊन पडू शकतात.

3. अतिशय कडक ब्रशने घासणे सोने हा एक अत्यंत मऊ धातू आहे. जर तुम्ही कपडे धुण्याचा ब्रश किंवा कडक दात असलेला जुना टूथब्रश वापरून दागिने जोरजोरात घासले, तर त्यावर बारीक खुणा उमटतात. सोन्याची झीज झाल्यामुळे त्याचे वजनही किंचित कमी होऊ शकते.

4. क्लोरीन आणि ब्लीचचा संपर्क घरातील साफसफाईसाठी वापरले जाणारे ब्लीच किंवा स्विमिंग पूलमधील क्लोरीनयुक्त पाणी सोन्याच्या दागिन्यांसाठी 'विष' आहे. यामुळे सोन्याचा रंग बदलू शकतो (Discoloration) आणि दागिन्यांचे जॉइंट्स कमकुवत होऊ शकतात.

घरच्या घरी दागिने साफ करण्याची सुरक्षित पद्धततज्ज्ञांच्या मते आणि ज्वेलरी असोसिएशनच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, खालील पद्धत सर्वात सुरक्षित मानली जातेएका बाऊलमध्ये थोडे कोमट (उकळते नाही) पाणी घ्या.त्यात दोन थेंब डिश वॉशिंग लिक्विड किंवा बेबी शॅम्पू टाका. (कठोर डिटर्जंट वापरू नका).दागिने 10-15 मिनिटे या पाण्यात भिजत ठेवा.लहान मुलांचा अत्यंत मऊ (Extra Soft) टूथब्रश घेऊन हलक्या हाताने कोपऱ्यांमधील घाण काढा.स्वच्छ पाण्याने धुतल्यानंतर दागिने मऊ सुती कापडाने (Microfiber cloth) पूर्णपणे कोरडे करा.

जर तुमचे दागिने खूप जुने असतील, त्यावर नक्षीकाम जास्त असेल किंवा ते 'अँटिक' पद्धतीचे असतील, तर घरी प्रयोग करण्यापेक्षा अधिकृत सोनाराकडे नेऊन 'अल्ट्रासोनिक क्लिनिंग' करून घेणे केव्हाही उत्तम. यामुळे दागिन्यांचे मूल्य सुरक्षित राहते.