होर्मुजच्या समुद्रात मोठा राडा, इराणकडून धाडसी कृत्य; चीनच्या पाठीत खंजीर खुपसला, ड्रॅगनची जगभरात नाचक्की

इराणने चीनच्या सरकारी कंपनी COSCO चे दोन मोठे कंटेनर जहाजांना होर्मुजमधून परत पाठवले आहे. त्यामुळे या जहाजांना यू-टर्न घेऊन परत जावे लागले. युद्ध सुरू झाल्यानंतर चीनी कंपनीने खाडी देशांसाठी बुकिंग बंद केली होती. मात्र बुधवारी त्यांनी पुन्हा बुकिंग सुरू करण्याची घोषणा केली. या घोषणेनंतर समुद्रात थांबलेली कंटेनर जहाजे सक्रिय झाली आणि दोन जहाजांनी होर्मुज पार करण्याचा प्रयत्न केला.

advertisement

जहाजांना परत फिरावे लागले

जहाजांच्या हालचालीवर नजर ठेवणाऱ्या Marine Traffic च्या माहितीनुसार CSCL Indian Ocean आणि CSCL Arctic Ocean या दोन अल्ट्रा-लार्ज कंटेनर जहाजांनी होर्मुज पार करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र काही वेळातच दोन्ही जहाजांनी यू-टर्न घेतला आणि परत फिरले. Marine Traffic च्या मते जहाजे परत येणे म्हणजे त्यांना सुरक्षित मार्गाची हमी मिळाली नव्हती, असा संकेत आहे. संघर्ष सुरू झाल्यानंतर पहिल्यांदाच एखाद्या मोठ्या कंटेनर शिपिंग कंपनीने होर्मुज पार करण्याचा प्रयत्न केला होता.

ही दोन्ही जहाजे COSCO च्या ‘Ocean Alliance’ नेटवर्कचा भाग आहेत जे मध्य पूर्व आणि सुदूर पूर्व यांना जोडते. क्षमता पाहता COSCO ही जगातील चौथी सर्वात मोठी कंटेनर शिपिंग कंपनी आहे. Energy intelligence कंपनी Kpler नेही या घटनेची पुष्टी केली आहे. मात्र ही जहाजे नेमकी कुठे जात होती, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही.

इराणचा दावा

इराणच्या एलिट फोर्स Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ने शुक्रवारी सांगितले की त्यांनी होर्मुज स्ट्रेटमधून जाण्याचा प्रयत्न करणारी तीन जहाजे परत पाठवली. IRGC च्या म्हणण्यांनुसार हा मार्ग त्या जहाजांसाठी बंद आहे जे अमेरिका, इस्रायल किंवा त्यांच्या सहयोगी देशांशी संबंधित आहेत किंवा त्यांच्या बंदरांपर्यंत जातात.

सेपाह न्यूज वेबसाइटवर IRGC ने म्हटले की अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी होर्मुज खुला असल्याचा खोटा दावा केल्यानंतर विविध देशांची तीन कंटेनर जहाजे IRGC नौदलाच्या इशाऱ्यानंतर परत पाठवण्यात आली. तसेच अमेरिका-इस्रायलशी संबंधित किंवा त्यांच्या समर्थकांशी जोडलेल्या कोणत्याही जहाजांची हालचाल कोणत्याही मार्गाने प्रतिबंधित आहे असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

नागरिकांसाठी इशारा

AFP वृत्तसंस्थेनुसार इराणने मध्यपूर्वेतील नागरिकांना अमेरिकन लष्करी तळांपासून दूर राहण्याचे आवाहन केले आहे. हा इशारा अशा वेळी देण्यात आला आहे. जेव्हा ट्रम्प यांनी सुरू असलेले युद्ध संपवण्यासाठी चर्चा योग्य दिशेने सुरू असल्याचा दावा केला आहे.

ट्रम्प यांचा अल्टिमेटम

दरम्यान डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर मोठ्या हल्ल्याचा अल्टिमेटम पुन्हा वाढवून 6 एप्रिलपर्यंत दिला आहे. त्यांनी सांगितले की हा निर्णय इराणच्या विनंतीवर घेण्यात आला असून इराण करार करण्यास तयार आहे. मात्र इराणने स्पष्ट संकेत दिले आहेत की, तो आपल्या अटींवरच संघर्ष संपवेल आणि इस्रायल तसेच खाडी प्रदेशातील प्रत्युत्तरात्मक हल्ले सुरू ठेवेल.

आणखी तणाव वाढण्याची शक्यता

ट्रम्प यांनी असा दावाही केला की चर्चेदरम्यान इराणने अमेरिकेला भेट दिली आहे. म्हणजेच होर्मुज स्ट्रेटमधून 10 तेल टँकरांना जाण्याची परवानगी दिली आहे. दरम्यान इराणच्या सैन्याने आरोप केला की अमेरिका आणि इस्रायल सामान्य नागरिकांचा ढाल म्हणून वापर करत आहेत. त्यांनी लोकांना अमेरिकन सैनिक तैनात असलेल्या ठिकाणांपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला.

इराणने अमेरिकन सैनिकांना ठेवणाऱ्या हॉटेल्सवर हल्ला करण्याची धमकीही दिली आहे. याच दरम्यान कुवैतने आपल्या मुख्य व्यापारी बंदरावर ड्रोन हल्ला झाल्याचे सांगितले असून त्यात काही नुकसान झाल्याची माहिती दिली आहे.