घरात जाण्यापूर्वी बूट-चप्पल बाहेर का काढायची? भारतीय संस्कृती म्हणून नव्हे, तर त्यामागे आहेत 'ही' 5 वैज्ञानिक कारणं...

चपला रस्त्यावर, बाहेर आणि सार्वजनिक ठिकाणी वापरली जातात, जिथे धूळ, घाण, बॅक्टेरिया, व्हायरस (bacteria, viruses) आणि इतर जंतू (germs) असतात. ई. कोली (E. coli) किंवा क्लोस्ट्रिडियम डिफिसाइल (Clostridium difficile) सारखे हे जंतू बुटांच्या तळव्यांना (soles) चिकटतात. बूट घालून घरात प्रवेश केल्यास ते मजला, कार्पेट आणि इतर पृष्ठभागांवर पसरू शकतात, ज्यामुळे आजारी पडण्याचा धोका वाढतो. लहान मुले आणि वृद्धांसाठी हा धोका विशेषतः जास्त असतो. अनेक अभ्यासानुसार, बुटांच्या तळव्यांवर 66 टक्क्यांपर्यंत असे बॅक्टेरिया असू शकतात, जे सर्दी, फ्लू किंवा पोटाचे आजार पसरवू शकतात. घराबाहेर बूट काढल्याने हा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होतो.

बूट बाहेरची धूळ, माती आणि PM2.5 सारखे प्रदूषक कण (pollutant particles) घरात आणू शकतात. हे कण श्वासाद्वारे आत घेतल्यास ॲलर्जी, अस्थमा (Asthma) किंवा इतर श्वसन समस्या (respiratory problems) होऊ शकतात. बूट बाहेर काढणे हा आपले घर स्वच्छ आणि आरोग्यदायी (clean and hygienic) ठेवण्याचा तसेच उत्तम आरोग्य राखण्याचा एक चांगला मार्ग आहे.

बूट काढल्याने तुमच्या पायांना अधिक मोकळी हवा मिळते, ज्यामुळे घाम (sweating) आणि ओलावा (moisture) कमी होतो. यामुळे फंगल इन्फेक्शन (fungal infections), जसे की ॲथलीट फूट किंवा पायांना दुर्गंधी येणे थांबते. जास्त वेळ बूट घातल्याने पायांवर दाब पडतो. घरात अनवाणी चालल्याने (Walking barefoot) तुमच्या पायांना आराम मिळतो आणि रक्तभिसरण (blood circulation) सुधारते.

घराबाहेर बूट काढून घरात अनवाणी चालल्याने व्यक्तीला जमिनीशी जोडल्यासारखे वाटते, ज्यामुळे काही अभ्यासांनुसार ताण कमी होतो आणि झोपेची गुणवत्ता (sleep quality) सुधारते.

बुटांवर असलेली घाण, लहान खडे किंवा इतर कण तुमच्या मजला, कार्पेट किंवा लाकडी पृष्ठभागाला चिकटून त्यांना खराब करू शकतात. त्यामुळे, घरात प्रवेश करण्यापूर्वी गलिच्छ बूट बाहेर काढल्यास स्वच्छता राखण्यास मदत होते.