ISROमध्ये काहीतरी गडबड? मोदींच्या आदेशानंतर 'सुपर कॉप' मैदानात, तातडीच्या गुप्त दौऱ्याने घातपाताचा संशय बळावला

या रॉकेटमध्ये सर्व्हिलन्स सॅटेलाइट EOS-N1 आणि इतर 15 उपग्रह होते. मात्र लॉन्चिंगच्या तिसऱ्या टप्प्यात (थर्ड स्टेज) गंभीर तांत्रिक बिघाड झाल्याने संपूर्ण मोहिमच अपयशी ठरली. यापूर्वी मागील वर्षी मे महिन्यात PSLV-C61 ही मोहीमही अशाच तांत्रिक कारणामुळे फसली होती.

90 टक्क्यांहून अधिक यशाचा दर असलेल्या या रॉकेटसोबत अचानक असे काय घडते आहे, हा मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे. या सगळ्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार (NSA) अजित डोवाल यांची एंट्री झाल्याने प्रकरण अधिकच गंभीर बनले आहे.

देशाच्या सर्वोच्च सुरक्षा सल्लागाराला इस्रोच्या केंद्रावर जावे लागणे हे अनेक प्रश्न निर्माण करणारे आहे. हा दौरा केवळ तांत्रिक आढावा घेण्यासाठी होता की, यामागे सबोटाज म्हणजेच घातपाताची शक्यता तपासण्याचा संशय आहे? असा सवाल उपस्थित केला जात आहे.

जितेंद्र सिंह यांनी उदाहरण देताना सांगितले की, मागच्या वेळी जर ‘बल्ब फ्यूज’ झाला होता, तर यावेळी ‘बाहेरून ट्रिपिंग’ झाली आहे. म्हणजेच दोन्ही वेळच्या अडचणी वेगवेगळ्या स्वरूपाच्या आहेत. तरीही प्रश्न असा आहे की, जर सगळे काही सामान्य होते, तर अजित डोवाल यांना हस्तक्षेप का करावा लागला?

सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, जेव्हा देशाचे गुप्तचर आणि सर्व्हिलन्स उपग्रह धोक्यात असतात, तेव्हा सरकार कोणताही धोका हलक्यात घेऊ शकत नाही.

सूत्रांच्या माहितीनुसार, डोवाल यांनी शास्त्रज्ञांशी डेटा अ‍ॅनालिसिसच्या अतिशय बारकाव्यांवर चर्चा केली. रॉकेटच्या सिस्टीममध्ये बाहेरून कोणतीही छेडछाड झाली आहे का, याची खात्री करून घेणे हा त्यांच्या भेटीचा मुख्य उद्देश होता. या दौऱ्यामुळे अशा अटकळींना बळ मिळाले आहे की, भारताची वाढती अंतराळ ताकद कमकुवत करण्यासाठी एखादे आंतरराष्ट्रीय सिंडिकेट कार्यरत तर नाही ना?

मात्र वास्तव असे आहे की, PSLV-C62 च्या अपयशामुळे 15 उपग्रह अंतराळात कायमचे हरपले. फक्त एक स्पेनचा उपग्रह अवघ्या 3 मिनिटांसाठी डेटा पाठवू शकला. त्यामुळे इस्रोवर आता आपले जुने वैभव पुन्हा सिद्ध करण्याचा मोठा दबाव आहे.

जितेंद्र सिंह यांनी स्पष्ट केले आहे की, अंतिम अहवाल आल्यानंतरच आवश्यक सुधारणा केल्या जातील. जूनच्या लॉन्चमध्ये सुरक्षेच्या पातळ्या अधिक कडक केल्या जाऊ शकतात. आता संपूर्ण जगाचे लक्ष इस्रोच्या जून मिशनकडे लागले असून, हे मिशनच ठरवेल की भारताचा ‘स्पेस वर्कहॉर्स’ अजूनही अपराजेय आहे की नाही.