सूर्य एका मिनिटासाठी गायब झाल्यास पृथ्वीवर काय होईल? केवळ अंधार की महाप्रलय?

आपल्या जीवनात सूर्यप्रकाश आणि उष्णता देणारा एकमेव स्रोत म्हणजे सूर्य. जर हा सूर्य अचानक एका मिनिटासाठी गायब झाला तर काय होईल? थोड्या काळापुरता अंधार पसरेल की त्याचे गंभीर परिणाम होतील? चला, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया...

हा प्रश्न एखाद्या विज्ञानकथेतील वाटतो, पण यावर 'कोरा' (Quora) या संकेतस्थळावर जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे. अनेकांचे म्हणणे आहे की, जरी सूर्य अचानक गायब झाला, तरी त्याचा प्रकाश पृथ्वीवर पोहोचायला सुमारे 8.5 मिनिटे लागतात. त्यामुळे सूर्य अचानक मावळला तरी आपल्याला लगेच त्याची जाणीव होणार नाही.

ज्या ठिकाणी दिवसाचा वेळ असेल, तिथे अजून 8.5 मिनिटे सूर्यप्रकाश दिसेल. त्यानंतर मात्र अचानक रात्रीसारखा गडद अंधार पसरेल. हे एखाद्या अचानक झालेल्या सूर्यग्रहणासारखे असेल. काही लोकांना गोंधळ होईल, अपघातही होऊ शकतात, पण पृथ्वीच्या तापमानावर फारसा परिणाम होणार नाही.

तज्ञांच्या मते, जर सूर्य फक्त एका मिनिटासाठी गायब झाला, तर पृथ्वीवर कोणतीही मोठी आपत्ती येणार नाही. बहुतेक लोकांना याची कल्पनाही येणार नाही. मात्र, जर सूर्य काही आठवडे किंवा महिने गायब राहिला, तर मात्र भयंकर आपत्तीची सुरुवात होईल.

एका आठवड्याच्या आत लहान वनस्पती मरू लागतील आणि तापमान सुमारे 0 अंश सेल्सिअसपर्यंत खाली येईल. अनेक महिने सूर्यप्रकाश नसल्यामुळे, प्रकाशसंश्लेषण (Photosynthesis) थांबेल, ज्यामुळे बहुतेक वनस्पती नष्ट होतील.

मोठी झाडे कदाचित दिवस टिकतील, पण समुद्राची वरची बाजू बर्फाने झाकली जाईल. संपूर्ण समुद्र गोठायला हजारो वर्षे लागू शकतात, पण ते हळूहळू घडेल. सूर्य एका मिनिटासाठी अदृश्य झाल्यास पृथ्वीवर मोठा परिणाम होणार नाही, यावर सर्वांचे एकमत आहे. सर्वात मोठा परिणाम लोकांच्या मानसिक आणि सामाजिक स्तरावर होईल, घबराट, गोंधळ किंवा अफवा पसरू शकतात.

परंतु, जर सूर्य काही वर्षांसाठी अदृश्य राहिला, तर मानवी संस्कृती नष्ट होईल. लोक कदाचित भूमिगत कृत्रिम वस्त्यांमध्ये भूगर्भीय उर्जेवर (geothermal energy) अवलंबून राहून जगण्याचा प्रयत्न करतील. जर सूर्य अनेक शतकांसाठी गायब झाला, तर पृथ्वीचे तापमान सुमारे -240°C पर्यंत खाली येईल. वातावरण बाष्पीभवन होईल, सूर्य नसल्यामुळे ब्रह्मांडीय किरणे (cosmic radiation) थेट आदळतील आणि पृथ्वी एक मृत ग्रह बनेल, ज्यात कदाचित फक्त काही खोल समुद्रातील जीवाणू टिकतील.