गोल्डच्या किंमतीत 'लॉटरी' लागणार, नवा अंदाज पाहून तुम्हीही थक्क व्हाल; ज्वेलर्सकडे गर्दी करण्याआधी बदललेले गणित

सुरुवातीला किंमतींमध्ये थोडी वाढ झाली, पण नंतर त्यात घसरण झाली आणि सध्या सोने मर्यादित दरातच फिरताना दिसत आहे. त्यामुळे युद्धाच्या भीतीच्या वातावरणातही सोन्याची चमक का कमी झाली, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. इराणसंबंधी वाढत्या तणावामुळे सोन्याच्या किंमतींमध्ये मोठी झेप अपेक्षित होती, मात्र सध्या तशी परिस्थिती दिसत नाही. अमेरिका आणि इस्रायलने 28 फेब्रुवारी रोजी इराणवर हल्ला केल्यानंतर सुरुवातीला सोन्याच्या किंमतींमध्ये तेजी आली. किंमत 5,296 डॉलर प्रति ट्रॉय औंसवरून वाढून 5,423 डॉलरपर्यंत पोहोचली.

परंतु ही तेजी जास्त काळ टिकली नाही. काही दिवसांतच बाजारात मोठ्या प्रमाणात विक्री झाली आणि 3 मार्चपर्यंत सोन्याची किंमत 6 टक्क्यांहून अधिक घसरून सुमारे 5,085 डॉलर प्रति औंसपर्यंत आली. त्यानंतरपासून सोने एका मर्यादित दराच्या पट्ट्यात अडकले आहे.

या आठवड्यात तणाव आणखी वाढला असतानाही सोन्याची हालचाल मंदच राहिली. किंमती सुमारे 5,050 ते 5,200 डॉलर प्रति ट्रॉय औंस या दरम्यानच फिरताना दिसल्या. अलीकडील व्यवहारात सोने सुमारे 5,175 डॉलरच्या आसपास ट्रेड होताना दिसले.

जगात तणाव वाढत असतानाही सोन्यात अपेक्षित तेजी का दिसत नाही, यामागे काही कारणे सांगितली जात आहेत. त्यातील सर्वात मोठे कारण म्हणजे मजबूत डॉलर आणि वाढती अमेरिकन ट्रेझरी बाँड यिल्ड. जेव्हा बाँडवर मिळणारा परतावा वाढतो, तेव्हा गुंतवणूकदारांसाठी व्याज देणाऱ्या मालमत्ता अधिक आकर्षक ठरतात. त्याच्या तुलनेत सोने कोणतेही व्याज देत नाही, त्यामुळे उच्च व्याजदरांच्या वातावरणात अनेक गुंतवणूकदार सोन्यापासून दूर राहतात.

Metals Daily चे सीईओ रॉस नॉर्मन यांच्या मते तेलाच्या वाढत्या किंमतींचाही बाजारावर परिणाम होत आहे. तेल महाग झाल्यास महागाई दीर्घकाळ उच्च राहू शकते. अशा परिस्थितीत केंद्रीय बँका व्याजदर उच्च ठेवू शकतात; ज्यामुळे सोन्याच्या किंमतींची वाढ मर्यादित राहू शकते. त्यांचे असेही म्हणणे आहे की मागील काही महिन्यांत सोने आणि चांदीमध्ये आधीच मोठी वाढ झाली आहे. त्यामुळे सध्या बाजार थोडा “थकवा” जाणवत असल्यासारखा दिसतो. अनेक मोठे संस्थात्मक गुंतवणूकदारही सोन्याच्या वाढत्या अस्थिरतेमुळे सावध झाले आहेत.

बाजारात पॅनिक सेलिंगही एक कारण मानले जात आहे. Al Ramz चे रिसर्च हेड अमेर हलावी यांच्या मते, जेव्हा मोठा जिओपॉलिटिकल धक्का बसतो, तेव्हा सुरुवातीला गुंतवणूकदार रोख रक्कम उभी करण्यासाठी विविध मालमत्ता विकू लागतात. त्या काळात सोन्याचीही विक्री होऊ शकते.

हलावी यांच्या मते बाजारात तरलतेची कमतरता निर्माण झाल्यास गुंतवणूकदार सर्वप्रथम रोख रक्कम उभी करण्यासाठी विविध मालमत्ता विकतात. नंतर परिस्थिती स्पष्ट झाल्यावर गुंतवणूकदार पुन्हा सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळतात. मात्र सध्याच्या मंद हालचाली असूनही मोठ्या बँकांचा सोन्यावर विश्वास कायम आहे. जेपी मॉर्गनच्या अंदाजानुसार 2026 च्या अखेरीस सोन्याची किंमत 6,300 डॉलर प्रति औंसपर्यंत पोहोचू शकते. तर डॉयचे बँकेने वर्षाअखेरीस 6,000 डॉलर प्रति औंसचा अंदाज कायम ठेवला आहे.