अचानक बदलला शेकडो नद्यांच्या रंग, झाल्या नारंगी; जगावर येतेय एक मोठी आपत्ती

जगातील सर्वात थंड प्रदेश मानला जाणारा आर्क्टिक प्रदेश. नॅशनल ओशनिक अँड अॅटमॉस्फेरिक अॅडमिनिस्ट्रेशन (NOAA) या ठिकाणाचं 2025 सालातील वार्षिक रिपोर्ट कार्ड दिलं. जे पाहून जगभरातील शास्त्रज्ञांना धक्का बसला आहे. आर्क्टिक आता हवामान संकटाच्या उंबरठ्यावर आहे.

रिपोर्टनुसार आर्क्टिकमध्ये शेकडो नद्या अचानक नारंगी रंगाच्या झाल्या आहेत. शास्त्रज्ञ याचं कारण रासायनिक प्रदूषण नाही तर वितळणारे पर्माफ्रॉस्ट असल्याचं सांगत आहेत. हजारो वर्षांपासून जमिनीत गोठलेलं लोह खनिज आता वाढत्या तापमानामुळे आणि बर्फ वितळल्यामुळे नद्यांमध्ये मिसळत आहेत. यामुळे पाण्याची गुणवत्ता खालावत आहे. 200 हून अधिक नद्यांवर परिणाम होत आहे.

आर्क्टिकमधील फक्त बर्फ वितळत नाही तर महासागराचे हवामान देखील बदलत आहे. अटलांटिक महासागरातील उष्ण पाणी आता उत्तरेकडून आर्क्टिकमध्ये प्रवेश करत आहे. उष्ण पाण्यामुळे प्लँक्टन उत्पादकता वाढली आहे, तर आर्क्टिकच्या मूळ प्रजाती झपाट्याने कमी होत आहेत.

फक्त 2025 मध्ये ग्रीनलँडमधून 129 अब्ज टन बर्फ वाया जाईल, जो जागतिक समुद्र पातळी वाढवण्यासाठी पुरेसा आहे. मार्च 2025 मध्ये समुद्रातील बर्फाचं प्रमाण 47 वर्षांमध्ये सर्वात कमी होतं. गेल्या दोन दशकांमध्ये बर्फाची जाडी 28% ने कमी झाली आहे.

ज्येष्ठ शास्त्रज्ञ मॅथ्यू ड्रकेनमिलर यांच्या मते, आर्क्टिकचं वितळणं ही फक्त एक प्रादेशिक समस्या नाही. संपूर्ण जगाला त्याचे परिणाम भोगावे लागतील. किनारी शहरं पाण्याखाली जाण्याचा धोका वाढेल. वन्य प्राण्यांना अन्न शोधण्यात अडचण येईल. अवकाळी पाऊस, पूर आणि भूस्खलनाचं प्रमाण लक्षणीयरीत्या वाढेल. (सर्व फोटो : Noaa Video Grab)