Mahashivratri 2026: महाशिवरात्रीचा निशीथकाल म्हणजे काय? यंदा कधी आणि कशी करावी शिवपूजा?

शिवभक्तासाठी अतिशय महत्त्वाचा असणारा दिवस म्हणजे महाशिवरात्री. याच दिवशी मध्यरात्रीच्या सुमारास महादेवाचे दिव्य आणि तेजस्वी तत्त्व पृथ्वीवर अधिक प्रमाणात सक्रिय होतं अशी धार्मिक मान्यता आहे. या मध्यरात्रीच्या कालखंडालाच निशीथकाल असे म्हटलं जातं. याकाळात केलेली पूजा, अभिषेक, जप, नामस्मरण आणि उपासना अत्यंत पुण्यदायी मानली जाते. त्यामुळे अनेक भाविक महाशिवरात्रीच्या दिवशी विशेषत: निशीथकालातच व्रत आणि पूजा करतात. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या काळात शिवतत्त्वाचे प्रभाव अधिक असल्यामुळे भक्तांनी केलेली आराधना अधिक फलदायी ठरते. यंदा 15 फेब्रुवारीच्या उत्तररात्री 12 वाजून 28 मिनिटे ते 1 वाजून 18 मिनिटे या कालावधीत निशीथकाल आहे.

महाशिवरात्रीच्या दिवशी भक्त दिवसभरात कोणत्याही वेळी महादेवाची पूजा करू शकतात. मात्र धार्मिक मान्यतेनुसार रात्रीचा काळ अधिक शुभ मानला जातो. विशेषतः मध्यरात्रीची वेळ, ज्याला निशीथकाळ म्हणतात, ही शिवपूजेसाठी अत्यंत पवित्र समजली जाते. अनेक ठिकाणी संध्याकाळपासून पहाटेपर्यंत वेगवेगळ्या प्रहरांमध्ये पूजा करण्याची पद्धत आहे. पूजेसाठी प्रथम स्नान करून स्वच्छ आणि साधे वस्त्र परिधान करावे. त्यानंतर शिवलिंगावर जल किंवा दुग्धाभिषेक करावा. बेलपत्र, फुले अर्पण करून धूप-दीप लावावा आणि ‘ॐ नमः शिवाय’ या मंत्राचा जप करावा. शेवटी आरती करून पूजेची सांगता करावी.