जगाचा श्वास रोखला! इराणच्या अणू प्रकल्पावर भीषण हल्ला, परिसरात Shockwaves; रेडिएशनची भीती वाढली

आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था (IAEA) च्या माहितीनुसार स्फोटातील तुकड्यांमुळे (fragments) प्रकल्पाच्या सुरक्षा पथकातील एका सदस्याचा मृत्यू झाला. या स्फोटामुळे प्रकल्पातील एका इमारतीचेही नुकसान झाले असून धक्क्याच्या लाटा (shockwaves) आणि अवशेषांमुळे (debris) हानी झाली आहे. मात्र या घटनेनंतर किरणोत्सर्गाच्या (radiation) पातळीत कोणतीही वाढ झालेली नसल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे.

अशा प्रकल्पांमधील केवळ रिअॅक्टरच नव्हे तर इतर इमारतींमध्येही महत्त्वाची सुरक्षा यंत्रणा असू शकते. त्यामुळे अशा ठिकाणी होणारा कोणताही हल्ला अत्यंत धोकादायक ठरू शकतो. ग्रोसी यांनी पुन्हा एकदा सर्व पक्षांना संयम राखण्याचे आवाहन करत सांगितले की, असे हल्ले सुरू राहिल्यास मोठ्या अणू दुर्घटनेचा धोका निर्माण होऊ शकतो.

या घटनेमुळे संवेदनशील अणुऊर्जा पायाभूत सुविधांवर होणाऱ्या सततच्या हल्ल्यांमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंता वाढली आहे. परिस्थिती अधिक चिघळल्यास पर्यावरणीय आणि मानवी संकट निर्माण होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. आंतरराष्ट्रीय निरीक्षक आणि IAEA यांनी आतापर्यंत अशा अनेक घटनांनंतरही कोणताही किरणोत्सर्ग गळती (radiation leak) झाल्याचे आढळलेले नाही.

सोशल मीडियावरील एका पोस्टमध्ये त्यांनी पाश्चिमात्य देशांच्या ‘दुटप्पी भूमिके’वर (double standards) टीका करत युक्रेनमधील झापोरिझ्झिया अणुऊर्जा प्रकल्पाजवळील संघर्षावेळी व्यक्त झालेल्या चिंतेची आठवण करून दिली. त्यांनी नमूद केले की बुशेहर प्रकल्पावर आतापर्यंत चार वेळा हल्ले झाले असून कोणतीही किरणोत्सर्गी गळती झाल्यास त्याचा परिणाम तेहरानवर नव्हे तर आखाती देशांच्या राजधानींवर होऊ शकतो. त्यांनी असेही सूचित केले की इराणच्या पेट्रोकेमिकल पायाभूत सुविधांवर होणारे अलीकडील हल्ले हे व्यापक धोरणाचा भाग असू शकतात.

रशियाच्या अणुऊर्जा कंपनी रोसअॅटॉमचे प्रमुख अलेक्सी लिखाचेव यांनी सांगितले की, मॉस्को दोन्ही देशांना स्थलांतराच्या मार्गांची माहिती देईल आणि ताफ्याच्या हालचालीदरम्यान कोणतीही लष्करी कारवाई होऊ नये यासाठी सर्व मार्गांचा वापर केला जाईल. त्यांनी पुढे सांगितले की सुमारे २०० कर्मचाऱ्यांचा समावेश असलेला सुटकेचा अंतिम टप्पा पुढील आठवड्यात पार पडण्याची शक्यता आहे.