उडपीचा 800 वर्ष जुना श्रीकृष्ण मठ -
उडपीचे श्रीकृष्ण मठ मंदिर फक्त एक मंदिर नसून भक्ती, तत्वज्ञान आणि धार्मिक शिकवणींचे एक प्रमुख केंद्र आहे. त्याची स्थापना 13 व्या शतकात झाली. द्वैत तत्वज्ञानाचे संस्थापक मानले जाणारे महान तत्वज्ञानी जगद्गुरु मध्वाचार्य यांनी त्याची स्थापना केली. त्यांनी वेद आणि उपनिषदांच्या शिकवणी साध्या स्वरूपात लोकांपर्यंत पोहोचवल्या, ज्यासाठी त्यांना आजही खूप नावाजले जाते.
advertisement
मूर्तीची दिशा-रचना
या मठाचे सर्वात वेगळे वैशिष्ट्य म्हणजे भगवान श्रीकृष्णाची मूर्ती पश्चिमेकडे तोंड करून आहे. साधारणपणे, मंदिरांमध्ये, देवता पूर्वेकडे तोंड करून असतात, परंतु येथे मूर्ती पश्चिमेकडे तोंड करून आहे. यामागे एक खास प्रेरणादायी कथा आहे.
कनकनकिंडीची कहाणी -
उडुपीच्या कृष्ण मठाशी संबंधित सर्वात भावनिक आणि मार्मिक कथा महान भक्त कनकदास यांच्याविषयी सांगितली जाते. सामाजिक अडचणींमुळे त्यांना मंदिरात प्रवेश दिला जात नव्हता. तरीही त्यांनी हार मानली नाही आणि मंदिराच्या मागे एका ठिकाणी बसून परमेश्वराचा धावा केला. त्यांच्या अपार भक्तीने प्रसन्न होऊन भगवान श्रीकृष्णाची मूर्ती आपोआप वळली आणि खिडकीतून कनकदासला दर्शन दिले.
आज, त्या खिडकीला कनकनकिंडि म्हणतात, ही जागा भाविक-भक्तांसाठी एक महत्त्वाचे स्थान आहे. या घटनेचा अर्थ म्हणजे खरी भक्ती अटळ असते आणि देवासमोर प्रत्येक माणूस समान आहे.
पंतप्रधान मोदींची भेट आणि विशेष कार्यक्रम - पंतप्रधान नरेंद्र मोदी येथे आल्याने संपूर्ण परिसर नवीन चैतन्य निर्माण झाले. या भेटीचे मुख्य आकर्षण म्हणजे लखकंठ गीता पारायण, ज्यामध्ये एकाच ठिकाणी लाख लोकांनी एकाच वेळी गीतेचे पठण केले. या मोठ्या संख्येने झालेल्या पठणांमुळे वातावरणात ऊर्जा आणि सकारात्मकतेचा एक अनोखा अनुभव पाहायला मिळाला.
याव्यतिरिक्त, पंतप्रधान मोदींनी सुवर्णतीर्थ मंडपाचे उद्घाटन केले. ते विशेषतः भाविकांसाठी शांत वातावरणात पूजा करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. त्यांनी कनकनकिंडीला सुवर्ण कवच देखील समर्पित केले, ज्यामुळे या ऐतिहासिक स्थळाचे महत्त्व आणखी वाढेल.
हे ठिकाण इतके पवित्र का मानले जाते?
-भक्ती आणि अध्यात्म यांचा संगम येथे पाहायला मिळतो.
-हे मंदिक वेद आणि उपनिषदांच्या शिकवणींशी जोडलेले आहे.
-कनकदासाची अनोखी कहाणी मानवता आणि समानतेचे प्रतीक मानली जाते.
-माध्वाचार्य सारख्या महान तत्वज्ञानींनी त्याचा पाया घातला, ते ज्ञानाचे केंद्र बनले.
हा मठ 800 वर्षांच्या परंपरा, भक्ती आणि संस्कृतीचे साक्षीदार होण्याची संधी देते, ज्यामुळे ते भारतातील महत्त्वाच्या धार्मिक केंद्रांपैकी एक बनले आहे.
