TRENDING:
विज्ञानाच्या भाषेत सांगायचं तर, खोटं बोलताना आपल्या मेंदूवर प्रचंड ताण येतो आणि या ताणाचे पडसाद थेट आपल्या शरीरावर उमटतात. विशेष म्हणजे, खोटं बोलताना शरीराचा एक विशिष्ट भाग चक्क गरम होतो! हे नक्की कसं घडतं आणि खोटं पकडण्याची इतर लक्षणं कोणती? चला तर मग, या सायकॉलॉजिकल गोष्टीचं सायन्स समजून घेऊ.
खोटं बोलताना 'नाक' का होतं गरम?
advertisement
संशोधनानुसार, जेव्हा एखादी व्यक्ती खोटं बोलते, तेव्हा तिच्या मेंदूतील इन्सुला नावाचा भाग अधिक सक्रिय होतो. यामुळे शरीरातील रक्ताभिसरण (Blood Circulation) वाढतं. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, खोटं बोलताना रक्ताचा प्रवाह नाकाच्या आजूबाजूला वाढतो, ज्यामुळे नाकाचे तापमान किंचित वाढते. याला विज्ञानात पिनोकियो इफेक्ट असंही म्हणतात.
चेहऱ्यावरील हावभाव आणि नजरेची चोरी
खोटं बोलणारी व्यक्ती कितीही सराईत असली, तरी तिचा आत्मविश्वास कुठेतरी डळमळीत होतोच.
खोटं बोलताना समोरच्या व्यक्तीच्या डोळ्यात डोळे घालून बोलणं कठीण जातं. अशा वेळी ती व्यक्ती सतत इकडे-तिकडे बघते किंवा खाली मान घालून बोलते.
संशोधनानुसार, खोटं बोलताना आपण नेहमीपेक्षा जास्त वेळा पापण्या झपकावतो. हा तणावाचा एक नैसर्गिक परिणाम आहे.
बॉडी लँग्वेजमध्ये होणारा बदल
जेव्हा आपण खोटं बोलतो, तेव्हा आपलं शरीर फेक नॉर्मल राहण्याचा प्रयत्न करतं, पण तिथेच गडबड होते.
नाकाचे तापमान वाढल्यामुळे तिथे खाज सुटल्यासारखं वाटतं, म्हणूनच खोटं बोलणारे लोक वारंवार आपल्या नाकाला स्पर्श करतात किंवा नाक खाजवतात. खोटं बोलताना विचार करण्यासाठी वेळ हवा असतो. त्यामुळे लोक एकतर खूप हळू बोलतात किंवा पकडले जाऊ नये म्हणून खूप वेगाने बोलायला लागतात. काही वेळा बोलताना ते अडखळतातही.
वर दिलेले सर्व संकेत उपयुक्त असले तरी, केवळ या एकाच आधारावर कोणालाही खोटं ठरवणं चुकीचं ठरेल. काही वेळा भीती, संकोच किंवा सामाजिक दडपणामुळेही लोकांची बॉडी लँग्वेज अशीच असू शकते. खोटं पकडण्यासाठी परिस्थिती, बोलण्याचा संदर्भ आणि व्यक्तीचा स्वभाव या सर्वांचा एकत्रित विचार करणं गरजेचं असतं.
खोटं बोलणं हे केवळ शब्दांचा खेळ नसून तो एक शारीरिक प्रतिसाद आहे. पुढच्या वेळी कोणाशी बोलताना जर समोरची व्यक्ती वारंवार नाक खाजवत असेल किंवा नजर चोरत असेल, तर समजून जा की दाल मे कुछ काला है.