Throat Cancer : घशात खवखव होतंय की गिळताना त्रास? 'या' लक्षणांकडे दुर्लक्ष करणं ठरू शकतं धोक्याचं

जगभरात आणि विशेषतः भारतात तंबाखू आणि धूम्रपानामुळे घशाच्या कॅन्सरचे प्रमाण वाढत आहे. सुदैवाने, जर सुरुवातीच्या टप्प्यात याचं निदान झालं, तर हा आजार पूर्णपणे बरा होऊ शकतो. जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि 'टाटा मेमोरियल हॉस्पिटल'च्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या आधारे, थ्रोट कॅन्सरची सुरुवातीची लक्षणे नक्की काय असतात, हे आपण सविस्तर जाणून घेऊया.

1. आवाजात सततचा बदल (Hoarseness of Voice)

advertisement

घशाच्या कॅन्सरचे सर्वात पहिले आणि महत्त्वाचे लक्षण म्हणजे आवाजात होणारा बदल. जर तुमचा आवाज अचानक घोगरा झाला असेल किंवा आवाजातला स्पष्टपणा कमी झाला असेल आणि हा बदल 3 आठवड्यांनंतरही सुधारत नसेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अनिवार्य आहे. व्होकल कॉर्ड्सवर (Vocal Cords) गाठ निर्माण झाल्यामुळे हा बदल होतो.

2. गिळताना त्रास होणे

अन्न किंवा पाणी पिताना घशात काहीतरी अडकल्यासारखे वाटणे किंवा गिळताना तीव्र वेदना होणे, हे घशाच्या कर्करोगाचे प्राथमिक लक्षण असू शकते. सुरुवातीला कडक अन्न खाताना त्रास होतो आणि नंतर द्रव पदार्थ घेतानाही वेदना होतात.

3. घशात सततची खवखव किंवा खोकला

अनेकदा आपल्याला वाटते की थंड पाणी प्यायल्यामुळे घसा खवखवत आहे. पण जर घशात सतत काहीतरी टोचल्यासारखं वाटत असेल (Foreign body sensation) आणि त्यासोबत कोरडा खोकला येत असेल, तर ही धोक्याची घंटा असू शकते. काही प्रकरणांमध्ये थुंकीतून रक्त पडण्याची शक्यताही असते.

4. मानेवर गाठ येणे (Lump in the Neck)

जर तुमच्या मानेच्या भागात किंवा जबड्याच्या खाली एखादी गाठ जाणवत असेल जी दुखत नाहीये पण तिचा आकार हळूहळू वाढत आहे, तर हे कॅन्सर पसरत असल्याचे लक्षण असू शकते. अनेकदा घशातील कॅन्सर पेशी मानेच्या लिम्फ नोड्सपर्यंत पोहोचतात, ज्यामुळे तिथे सूज येते.

5. कानात दुखणे

हे लक्षण वाचून तुम्हाला आश्चर्य वाटेल, पण घशाच्या कॅन्सरमध्ये अनेकदा कानात वेदना होतात. घसा आणि कान एकाच मज्जातंतूने (Nerve) जोडलेले असतात. त्यामुळे घशातील ट्यूमरमुळे कानात तीव्र कळ येऊ शकते, जरी कानात कोणतेही इन्फेक्शन नसले तरीही.

नॅशनल कॅन्सर इन्स्टिट्यूट (NCI) आणि आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, थ्रोट कॅन्सरची 90% लक्षणे ही तंबाखू, सुपारी, धूम्रपान आणि अल्कोहोलच्या अतिसेवनामुळे दिसतात. तसेच, अलिकडच्या काळात HPV (Human Papillomavirus) मुळे होणाऱ्या घशाच्या कॅन्सरचे प्रमाणही तरुणांमध्ये वाढताना दिसत आहे. "थ्रोट कॅन्सरची सुरुवातीची लक्षणे ही अनेकदा साध्या आजारांसारखीच दिसतात. त्यामुळे रुग्ण योग्य वेळी डॉक्टरांकडे पोहोचत नाही. जर तुम्हाला वजनात अचानक घट होणे, श्वासाला दुर्गंधी येणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास होणे यांसारखी लक्षणे दिसत असतील, तर त्वरित 'लॅरिन्गोस्कोपी' (Laryngoscopy) करून घेणे फायद्याचे ठरते."

घशाचा कॅन्सर हा जीवघेणा आहे, त्यामुळे 'लवकर निदान' (Early Detection) हाच त्यावरचा सर्वोत्तम उपाय आहे. वरीलपैकी कोणतेही लक्षण 21 दिवसांपेक्षा जास्त काळ राहत असेल, तर घरगुती उपाय करत न बसता तज्ज्ञ 'ईएनटी' (ENT) सर्जन किंवा ऑन्कोलॉजिस्टला भेटा.

(नोट : वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहे, न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही, आमचा उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे)