पुरुषांसाठी आणि महिलांसाठी स्वतंत्र व्यवस्था दर्शवणारी चिन्हे तर आपण ओळखतोच, पण त्यासोबत असलेल्या या 'WC' चा नक्की अर्थ काय? हा शब्द कुठून आला आणि त्याचा बाथरूमशी काय संबंध? चला तर मग, आज तुमच्या मनातल्या या प्रश्नाचे उत्तर शोधूया.
काय आहे WC चा फुलफॉर्म?
ज्याप्रमाणे आपण बाथरूमला संडास, शौचालय, प्रसाधनगृह किंवा रेस्ट रूम अशा विविध नावांनी ओळखतो, तसेच WC हे देखील त्याचेच एक तांत्रिक नाव आहे. WC चा फुलफॉर्म आहे वॉटर क्लोजेट (Water Closet).
advertisement
सोप्या भाषेत सांगायचे तर, अशी जागा जिथे स्वच्छतेसाठी पाण्याची पूर्ण सोय आहे. 19 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात जेव्हा आधुनिक फ्लश सिस्टिम असलेले शौचालय घराघरांत येऊ लागले, तेव्हा त्यांना पारंपरिक शौचकुपांपासून वेगळे ओळखण्यासाठी वॉटर क्लोजेट हा शब्द वापरला जाऊ लागला.
या शब्दाचा उगम नक्की कुठे झाला?
सार्वजनिक ठिकाणांच्या बाहेर 'WC' लिहिण्याची प्रथा युरोपमध्ये सुरू झाली. सुरुवातीला हा शब्द अशा छोट्या आणि स्वच्छ खोल्यांसाठी वापरला जायचा जिथे फ्लश करण्याची आधुनिक सोय होती. हळूहळू युरोपीय देशांतून ही पद्धत जगभर पसरली. आज रेल्वे स्टेशन, विमानतळ, शॉपिंग मॉल आणि थिएटरमध्ये पर्यटकांना किंवा ग्राहकांना शौचालय सहज ओळखता यावे, यासाठी जागतिक स्तरावर 'WC' हा शब्द वापरला जातो.
बाथरूम (Bathroom) आणि शौचालय (Toilet) यात फरक काय?
अनेकजण हे दोन्ही शब्द एकाच अर्थाने वापरतात, पण तांत्रिकदृष्ट्या यात मोठा फरक आहे:
बाथरूम (Bathroom): नावाप्रमाणेच, ज्या ठिकाणी आंघोळीसाठी शॉवर, बादली किंवा बाथटब यांसारख्या सुविधा असतात, त्याला बाथरूम म्हणतात.
वॉटर क्लोजेट (WC): ही अशी जागा असते जी विशेषतः केवळ शौचविधीसाठी वाप
रली जाते. तिथे आंघोळीची सोय नसते. सार्वजनिक ठिकाणी आपण फक्त WC चा वापर करतो, म्हणूनच तिथे हेच नाव दिलेले असते.
भारतात अनेक लोक WC चा अर्थ वेस्टर्न कमो' (Western Commode) असाही घेतात, कारण तिथे बसण्याची सोय असते. मात्र, मूळ अर्थ हा पाण्याने स्वच्छ होणारे शौचालय असाच आहे.
थोडक्यात काय तर, पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही कोणत्याही मॉलमध्ये जाल आणि तिथे WC लिहिलेले पाहाल, तेव्हा तुम्हाला त्याचा रंजक इतिहास नक्कीच आठवेल. अशा छोट्या पण महत्त्वाच्या गोष्टींची माहिती असणे आपल्याला अधिक अपडेटेड ठेवते.
