मुंबईतील गणेशोत्सव हा महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध सार्वजनिक उत्सव म्हणून ओळखला जातो. मुंबईत दहा दिवस हा उत्सव विशेष उत्साहाने साजरा केला जातो. आगामी गणेशोत्सवासाठी मुंबई महानगरपालिकेने सविस्तर मार्गदर्शक परिपत्रक जारी केले आहे. यंदाच्या उत्सवात पर्यावरणाचे रक्षण आणि सार्वजनिक सुरक्षा या दोन सूत्रांवर विशेष भर देण्यात आला आहे. वाढते प्रदूषण आणि उत्सवादरम्यान होणारी गर्दी लक्षात घेता प्रशासनाने यंदा अधिक कडक भूमिका घेतल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
advertisement
पर्यावरणपूरक मूर्ती बनवण्यावर भर
महापालिकेने स्पष्ट केले आहे की, प्लॅस्टर ऑफ पॅरिस (POP) पासून बनवलेल्या मूर्तींवरील निर्बंध यंदाही कायम राहतील. त्याऐवजी शाडूची माती आणि पर्यावरणपूरक साहित्यापासून मूर्ती तयार करण्यास मूर्तिकारांना प्रोत्साहित करण्यात आले आहे. विशेष म्हणजे मूर्ती रंगवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या विषारी रासायनिक रंगांना फाटा देऊन केवळ नैसर्गिक आणि पाण्यात विरघळणाऱ्या रंगांचाच वापर करण्याचे सक्त निर्देश देण्यात आले आहेत.
मंडप उभारणीसाठी पालिकेची परवानगी घेणे आवश्यक
सार्वजनिक गणेश मंडळांना मंडप उभारण्यासाठी महापालिकेची पूर्वपरवानगी घेणे आता बंधनकारक असेल. अनधिकृत मंडपांवर पालिकेचा हातोडा पडणार असून मंडप उभारताना वाहतुकीला अडथळा निर्माण होणार नाही, याची काळजी घेण्यास सांगण्यात आले आहे. तसेच, अग्निसुरक्षा आणि विद्युत सुरक्षेचे सर्व निकष पूर्ण करणे अनिवार्य आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या मंडळांवर फौजदारी कारवाई करण्याचा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे.
मूर्तिकार आणि मंडप उभारणीसाठी नवीन मार्गदर्शक सूचना जारी
- पर्यावरणपूरक मूर्ती व सजावटीवर भर देण्याचे निर्देश
- प्लॅस्टर ऑफ पॅरिस (POP) मूर्तींवर निर्बंध कायम
- नैसर्गिक रंग, मातीच्या मूर्तींचा वापर प्रोत्साहित
- मंडप उभारणीसाठी परवानगी प्रक्रिया अनिवार्य
- अग्निसुरक्षा, विद्युत सुरक्षेचे नियम काटेकोरपणे पाळण्याचे आदेश
- ध्वनीप्रदूषण नियंत्रणासाठी वेळेची मर्यादा लागू
- विसर्जनासाठी निश्चित ठिकाणे व कृत्रिम तलावांचा वापर करण्याचे आवाहन
- नियमांचे उल्लंघन केल्यास कारवाईचा इशारा
मुंबईकरांना सहकार्य करण्याचे आवाहन
उत्सवाच्या काळात होणाऱ्या कानठळ्या बसवणाऱ्या आवाजाला लगाम घालण्यासाठी ध्वनिक्षेपकांच्या वेळेवर मर्यादा घालण्यात आली आहे. विसर्जनाच्या वेळी नैसर्गिक जलस्रोतांचे प्रदूषण टाळण्यासाठी जास्तीत जास्त कृत्रिम तलावांचा वापर करण्याचे आवाहन पालिकेने केले आहे. एकूणच 2026 चा गणेशोत्सव हा पर्यावरणपूरक आणि सुरक्षित गणेशोत्सव साजरा करण्यासाठी महापालिकेने यंदा अधिक कडक भूमिका घेतल्याचे या परिपत्रकातून स्पष्ट झाले आहे. यासाठी मुंबईकरांना सहकार्य करण्याचे आवाहन पालिका आयुक्त आणि प्रशासनाने केले आहे.
