बंगालमध्ये फक्त 2 टप्प्यात मतदान, ममता बॅनर्जींसाठी फायदा की तोटा? मोठी राजकीय उलथापालथ, समीकरणे कोणाच्या बाजूने झुकणार

पश्चिम बंगाल निवडणूक कार्यक्रम

पहिला टप्पा (23 एप्रिल मतदान):

अधिसूचना जाहीर : 30 मार्च

उमेदवारी अर्ज दाखल करण्याची अंतिम तारीख : 6 एप्रिल

अर्जांची छाननी : 7 एप्रिल

उमेदवारी मागे घेण्याची अंतिम तारीख : 9 एप्रिल

दुसरा टप्पा (29 एप्रिल मतदान):

अधिसूचना जाहीर : 2 एप्रिल

उमेदवारी अर्ज दाखल करण्याची अंतिम तारीख : 9 एप्रिल

advertisement

अर्जांची छाननी : 10 एप्रिल

उमेदवारी मागे घेण्याची अंतिम तारीख : 13 एप्रिल

यानुसार पश्चिम बंगालमध्ये पहिल्या टप्प्यात 23 एप्रिल रोजी आणि दुसऱ्या टप्प्यात 29 एप्रिल रोजी मतदान होईल. सर्व मतांची मोजणी 4 मे रोजी करण्यात येणार असून त्याच दिवशी निकाल जाहीर केले जातील.

8 टप्प्यांवरून 2 टप्प्यांवर का?

पश्चिम बंगालमध्ये निवडणुका अनेक टप्प्यांत घेण्यामागे मुख्य कारण कायदा-सुव्यवस्था आणि राजकीय हिंसाचाराचा धोका असे सांगितले जाते. निवडणूक आयोगाच्या अधिकाऱ्यांच्या मते टप्प्यांची संख्या कमी केल्यास गुंड किंवा असामाजिक घटकांना एका मतदारसंघातून दुसऱ्या मतदारसंघात जाऊन गोंधळ घालण्याची संधी कमी मिळते. त्यामुळे शांततापूर्ण मतदान होण्याची शक्यता वाढते.

अनेक राजकीय पक्षांनीही आयोगाकडे निवडणुका एक किंवा दोन टप्प्यांत घेण्याची मागणी केली होती. त्यांचा युक्तिवाद असा होता की दीर्घकाळ चालणाऱ्या निवडणुकांमुळे राजकीय तणाव वाढतो आणि हिंसाचाराच्या घटना वाढू शकतात.

राजकीय समीकरण: कोणाला फायदा?

1. तृणमूल काँग्रेस (TMC) आणि ममता बनर्जी

ममता बॅनर्जी या TMCच्या सर्वात मोठ्या आणि प्रभावी नेत्या आहेत. बंगालच्या राजकारणात त्यांचा करिष्मा आणि वैयक्तिक लोकप्रियता मोठी मानली जाते.

दोन टप्प्यांची निवडणूक झाल्यास:

संपूर्ण प्रचाराचा फोकस ममता बनर्जी यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर राहू शकतो.

निवडणुकीचा कालावधी कमी असल्याने विरोधकांना दीर्घकाळ मोहीम राबवण्याची संधी कमी मिळते.

स्थानिक संघटनांवर आधारित TMC ला त्वरित आणि केंद्रित प्रचाराचा फायदा होऊ शकतो.

राजकीय विश्लेषकांच्या मते कमी टप्प्यांत निवडणूक झाल्यास स्थानिक नेतृत्व आणि मजबूत संघटनात्मक जाळे असलेल्या पक्षाला फायदा होण्याची शक्यता असते आणि बंगालमध्ये हे जाळे TMC कडे मजबूत मानले जाते.

2. भाजपची रणनीती

दुसरीकडे भाजपकडे राज्यात मोठी नेतृत्व फळी आहे. केंद्रीय नेते, स्टार प्रचारक आणि संघटनात्मक यंत्रणा यांच्या जोरावर भाजप मोठ्या प्रमाणात प्रचार मोहीम राबवते.

भाजपसाठी महत्त्वाच्या गोष्टी

अनेक टप्प्यांत निवडणूक झाल्यास केंद्रीय नेत्यांना प्रत्येक टप्प्यात प्रचारासाठी वेळ मिळतो.

मोठ्या संसाधनांमुळे दीर्घकालीन प्रचार मोहिमा राबवणे सोपे जाते.

प्रत्येक टप्प्यानंतर मिळणाऱ्या राजकीय संकेतांनुसार रणनीती बदलण्याची संधी मिळते.

म्हणूनच काही विरोधी पक्षांनी पूर्वी असा आरोप केला होता की अनेक टप्प्यांत निवडणुका झाल्यास मोठ्या राष्ट्रीय पक्षांना प्रचारासाठी जास्त वेळ मिळतो.

राजकीय हिंसा आणि सुरक्षा

पश्चिम बंगालमध्ये निवडणुकांदरम्यान हिंसाचाराच्या घटना वारंवार घडल्याची नोंद आहे. त्यामुळे निवडणूक आयोगाला मोठ्या प्रमाणात केंद्रीय सुरक्षा दलांची तैनाती करावी लागते. टप्प्यांची संख्या कमी असल्यास सुरक्षा दलांचे व्यवस्थापन अधिक प्रभावीपणे करता येते, असे आयोगाचे मत आहे.