वडिल थिएटर मालक, मुलाला बनवायचं होतं IAS पण विकावी लागली लॉटरीची तिकिटं, वय 22 केला 70 वर्षांच्या म्हाताऱ्याचा रोल

घरात रंगभूमीचे वातावरण लहानपणापासूनच होते, कारण त्याचे वडील थिएटर कंपनी चालवत होते. त्याला कलांची समज वारशाने मिळाली होती, परंतु आयएएस अधिकारी बनून देशाची सेवा करण्याचे त्याचे स्वप्न होते. हा हुशार अभिनेता मोठ्या आकांक्षांनी पुढे जात होता. परंतु आर्थिक अडचणींनी त्याचा मार्ग बदलला. परिस्थिती इतकी कठीण झाली की त्याला अभ्यास सोडावा लागला आणि कुटुंबाचे पालनपोषण करण्यासाठी चहाचे दुकानही उघडावे लागले. रंगभूमी लहानपणापासूनच त्याच्यासोबत होती आणि संघर्षांमध्ये तो आधार बनला. आयएएस अधिकारी होण्याचे त्यांचे स्वप्न मागे राहिले आणि रंगभूमी त्यांची ओळख बनली. वयाच्या अवघ्या 22 व्या वर्षी जेव्हा त्यांनी रंगमंचावर 70 वर्षांच्या वृद्धाची भूमिका साकारली तेव्हा प्रेक्षक थक्क झाले.

हा अभिनेता दुसरा तिसरा कोणी नसून अन्नू कपूर आहे. मध्य प्रदेशातील भोपाळच्या इतवारा भागात जन्मलेले अन्नू कपूर आज आपल्या अभिनयाने लाखो लोकांच्या हृदयावर राज्य करत आहेत. परंतु त्यांचा जीवन प्रवास संघर्षांनी भरलेला आहे. संघर्षांनी त्यांना अधिक बळकट केले आणि आज ते बॉलिवूड, टेलिव्हिजन आणि रेडिओमध्ये लाखो हृदयांवर राज्य करत आहेत.

अन्नू कपूरचे वडील मदनलाल कपूर हे पंजाबी वंशाचे होते आणि ते एक प्रवासी पारसी थिएटर कंपनी चालवत होते. त्यांची आई कमल शबनम कपूर बंगाली ब्राह्मण कुटुंबातून आल्या होत्या आणि उर्दू शिक्षिका आणि प्रशिक्षित शास्त्रीय गायिका होत्या. कुटुंबात कलात्मक मुळे होती परंतु आर्थिक परिस्थिती अत्यंत गरीब होती. त्यांच्या आईचा पगार महिन्याला फक्त 40 रुपये होता. अन्नू कपूरच्या वडिलांनी अनेक लोकांना नोकरी दिली होती पण नंतर एक वेळ अशी आली जेव्हा त्यांना उदरनिर्वाहासाठी संघर्ष करावा लागला.

काळ बदलत गेला तसतसे रंगभूमीची मागणी कमी होऊ लागली. परिणामी त्यांच्या वडिलांचे काम हळूहळू कमी होत गेले आणि लहानपणापासूनच अन्नूला अभ्यासासोबत कौटुंबिक जबाबदाऱ्याही सांभाळाव्या लागल्या. माध्यमिक शिक्षणानंतर आर्थिक अडचणींमुळे त्यांना शाळा सोडावी लागली, ज्यामुळे आयएएस अधिकारी होण्याचे त्यांचे स्वप्न अपूर्ण राहिले. त्यांना कधीच अभिनय करायचा नव्हता.

वडिलांच्या आग्रहावरून ते त्यांच्या नाट्य कंपनीत सामील झाले. त्यांनी लहान गावांमध्ये आणि शहरांमध्ये नाटके सादर केली. त्यांनी 250 हून अधिक पारसी आणि लोक नाट्य नाटकांमध्ये मुख्य भूमिका केल्या. 1976 मध्ये त्यांचा भाऊ रणजीत कपूर यांच्या आग्रहावरून त्यांनी नॅशनल स्कूल ऑफ ड्रामा (एनएसडी) मध्ये प्रवेश घेतला. जिथे त्यांना जागतिक नाट्य आणि साहित्याची ओळख झाली. त्यांच्या उल्लेखनीय नाटकांमध्ये 'अँटीम यात्रा' (बॅरी जॉन लिखित), 'थ्री सिस्टर्स' (अब्राहम अल्काझी लिखित), 'द ग्रेट गॉड ब्राउन' आणि 'एक रुका हुआ फैसला' (त्यांचा भाऊ रणजीत दिग्दर्शित) यांचा समावेश आहे.

अवघ्या 22 व्या वर्षी त्यांनी एका नाटकात 70 वर्षांच्या वृद्धाची भूमिका केली, जी त्यांच्या कारकिर्दीत एक महत्त्वाचा टप्पा ठरली. या अभिनयाने केवळ प्रेक्षकांची मने जिंकली नाहीत तर प्रसिद्ध चित्रपट निर्माते श्याम बेनेगल यांचेही लक्ष वेधून घेतले. अन्नू कपूरच्या अभिनयाने प्रभावित होऊन श्याम बेनेगल यांनी त्यांना त्यांच्या 'मंडी' चित्रपटात भूमिका देऊ केली. शशी कपूर, नसीरुद्दीन शाह आणि स्मिता पाटील सारख्या कलाकारांनी अभिनय केलेल्या या चित्रपटाने अन्नू कपूरचा मुख्य प्रवाहातील चित्रपटसृष्टीत औपचारिक प्रवेश झाला.

यानंतर 1980 आणि 1990 च्या दशकात, त्यांनी 'मिस्टर इंडिया', 'तेजाब', 'राम लखन' आणि 'घायल' यासह अनेक प्रमुख चित्रपटांमध्ये काम केले. त्यांनी पात्र अभिनेता म्हणून एक वेगळी ओळख निर्माण केली. 'विकी डोनर' मधील त्यांच्या सहाय्यक भूमिकेमुळे त्यांना फिल्मफेअर आणि राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला. त्यांनी 100 हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले आहे.

चित्रपटांव्यतिरिक्त अन्नू कपूर यांनी रेडिओ आणि टेलिव्हिजनवरही एक मजबूत उपस्थिती निर्माण केली. त्यांचा रेडिओ कार्यक्रम 'सुहाना सफर' कार्यक्रम होता तो अत्यंत लोकप्रिय झाला. त्यांनी टेलिव्हिजनवर 'अंताक्षरी' सादर करून प्रत्येक घरात स्वतःची स्थापना केली. हे कार्यक्रम वर्षानुवर्षे चालले आणि दर आठवड्याच्या शेवटी भारतीय कुटुंबांचे आवडते राहिले. अन्नू कपूर यांनी गायक, दिग्दर्शक, निर्माता आणि संगीतकार म्हणूनही काम केले.