मकर संक्रांती आणि एकादशी एकाच दिवशी, या दिवशी खिचडी दान करावी का? शास्त्र काय सांगत?

एकादशीला अन्नदान आणि तांदूळ वर्ज्य

शास्त्रांनुसार, एकादशी तिथीला तांदूळ खाणे, स्पर्श करणे आणि अन्नाचे दान करणे निषिद्ध मानले जाते. एकादशी ही विष्णूंची तिथी असून या दिवशी केवळ फलाहार किंवा तिळाचे सेवन करण्यास प्राधान्य दिले जाते. त्यामुळे 14 जानेवारीला एकादशी असल्याने खिचडी दान करणे शास्त्राला धरून ठरणार नाही.

खिचडी दानासाठी पर्यायी वेळ

advertisement

जर तुम्हाला मकर संक्रांतीचे निमित्त साधून खिचडी किंवा तांदूळ दान करायचे असेल, तर ज्योतिषांच्या मते 15 जानेवारी 2026 रोजी सकाळी 'पारण' किंवा महापुण्यकाळात ते करणे सर्वोत्तम ठरेल. यामुळे एकादशीच्या नियमांचे उल्लंघन होणार नाही आणि संक्रांतीच्या दानाचे पुण्यही मिळेल.

'षटतिला' एकादशीचे महत्त्व

यंदाची एकादशी 'षटतिला' आहे, ज्यामध्ये सहा प्रकारे तिळाचा वापर करण्यास सांगितले आहे. मकर संक्रांतीलाही तिळाचे दान श्रेष्ठ मानले जाते. त्यामुळे यंदा खिचडीऐवजी तिळाचे लाडू, तीळ-गूळ आणि कोरडे तीळ दान करणे अधिक फलदायी ठरेल.

खिचडी दानाचा संकल्प कसा करावा?

जर तुम्हाला 14 तारखेलाच दान करायचे असेल, तर खिचडीचे साहित्य एका पात्रात काढून ठेवा आणि त्याला स्पर्श न करता संकल्प सोडा. हे साहित्य दुसऱ्या दिवशी गरजू व्यक्तीला किंवा ब्राह्मणाला दान करा. याला 'गुप्त दान' किंवा साठवून केलेले दान मानले जाते.

खिचडी खाण्याबाबत नियम

उत्तर भारतात मकर संक्रांतीला खिचडी खाण्याची परंपरा आहे. मात्र, यंदा एकादशी असल्यामुळे जे भाविक उपवास करतात, त्यांनी तांदळाची खिचडी खाऊ नये. त्याऐवजी तुम्ही साबुदाणा किंवा भगरीची खिचडी खाऊ शकता, जी एकादशीला चालते.

शनी आणि सूर्याची कृपा

मकर संक्रांतीला खिचडी दान केल्याने शनी आणि सूर्यदेव प्रसन्न होतात. यंदा खिचडी दानासाठी 15 जानेवारीचा दिवस निवडल्यास, तुम्हाला एकादशीच्या व्रताचे आणि संक्रांतीच्या दानाचे असे दुहेरी फळ प्राप्त होईल.

टीप : (वरील माहिती सामान्य माहितीवर आधारीत आहेत. न्यूज 18 मराठी याची पुष्टी करत नाही. आपला उद्देश तुमच्यापर्यंत माहिती पोहोचवण्याचा आहे.)