पंख्याचा आवाज येणं म्हणजे तो आपल्याला सांगतोय की त्याला थोड्या केअरची गरज आहे. विशेष म्हणजे, यासाठी दरवेळी इलेक्ट्रीशियनला बोलावण्याची गरज नसते; काही साध्या गोष्टी तुम्ही स्वतः घरी करून पंख्याचा आवाज कायमचा बंद करू शकता. चला तर मग, जाणून घेऊया पंख्याची घरच्या घरी सर्व्हिसिंग कशी करायची.
पंखा आवाज का करतो?
पंख्यातून आवाज येण्याची अनेक कारणं असू शकतात. यात प्रामुख्याने ढिले झालेले स्क्रू, पात्यांवर साचलेली धूळ, वाकलेली पाती किंवा मोटरमधील घर्षण यांचा समावेश होतो. कधीकधी पंख्याचा समतोल (Balance) बिघडल्यामुळे तो हलतो आणि आवाज करू लागतो.
advertisement
1. सर्वात आधी फिटिंग तपासा
पंख्याचा आवाज येत असेल, तर सर्वात आधी त्याचे स्क्रू तपासा. पंख्याची पाती (Blades) ज्या ठिकाणी मोटरला जोडलेली असतात, तिथले स्क्रू कालांतराने ढिले होतात. एका स्क्रू ड्रायव्हरच्या मदतीने सर्व स्क्रू व्यवस्थित कसून घ्या. लक्षात ठेवा, स्क्रू जास्त जोरात आवळू नका, अन्यथा थ्रेड खराब होऊ शकतात. फक्त ते घट्ट आहेत ना, याची खात्री करा.
2. पात्यांची स्वच्छता आणि संतुलन
पात्यांवर जाड थराची धूळ साचली की एका बाजूचे वजन वाढते आणि पंखा डगमगू लागतो.
कोरड्या किंवा हलक्या ओल्या कापडाने पाती स्वच्छ पुसून घ्या.
जर एखादं पातं थोडं वाकलेलं दिसत असेल, तर ते हळूवार हाताने सरळ करा. पात्यांचा समतोल योग्य झाला की कंपन कमी होतं आणि आवाज आपोआप बंद होतो.
3. ऑयलिंगची गरज ओळखा
जुन्या मॉडेलच्या पंख्यांमध्ये किंवा बराच काळ चाललेल्या पंख्यांमधील तेल सुकून जातं. यामुळे मोटरमध्ये घर्षण वाढतं आणि पंखा जड चालू लागतो. अशा वेळी चांगल्या प्रतीचं मशीन ऑईल किंवा वंगण वापरणं फायदेशीर ठरतं. जर तुम्हाला तांत्रिक अनुभव नसेल, तर मोटर उघडण्याचा प्रयत्न करू नका; फक्त ऑयलिंग पॉईंटमध्ये दोन थेंब तेल सोडा.
4. इलेक्ट्रीशियनला कधी बोलवावे?
वरील सर्व उपाय करूनही जर आवाज बंद होत नसेल, तर समस्या बेअरिंगमध्ये असू शकते. अशा स्थितीत पंखा जबरदस्तीने चालवणं धोक्याचं ठरू शकतं. जर पंखा जास्तच गरम होत असेल किंवा त्यातून जळाल्याचा वास येत असेल, तर तात्काळ वीज पुरवठा बंद करा आणि इलेक्ट्रिशियनला बोलवा.
पंख्याचे दर 3 ते 4 महिन्यांनी केलेली साधी स्वच्छता आणि वर्षातून एकदा केलेली सर्व्हिसिंग तुमच्या पंख्याचं आयुष्य अनेक वर्षांनी वाढवू शकते. यामुळे विजेचे बिलही कमी येते आणि तुमची झोपही शांत लागते.
