Car : गाडीच्या टायरवर लिहिलेल्या कोडचा अर्थ काय? या गोष्टी माहित असणं प्रत्येकासाठी गरजेचं

Published by:Devika Shinde

Last Updated:Mar 19, 2026 9:36 PM IST

ते नंबर म्हणजे केवळ डिझाइन नसून तुमच्या गाडीची सुरक्षा, वेग आणि ताकद सांगणारी एक महत्त्वाची कोड लँग्वेज आहे. जर तुम्ही चुकीच्या नंबरचा टायर गाडीला लावला, तर तुमच्या गाडीचं मायलेज कमी होऊ शकतं किंवा हायवेवर वेगात असताना टायर फुटण्याचा धोकाही उद्भवू शकतो.

इम्पॅक्ट शॉटतुमचा गेटवे लेटेस्ट न्यूज

मुंबई : आपण जेव्हा नवी कोरी कार किंवा बाईक घेतो, तेव्हा तिचे फिचर्स, मायलेज आणि लूकवर तासनतास चर्चा करतो. पण गाडीचा सर्वात महत्त्वाचा भाग जो थेट रस्त्याशी जोडलेला असतो, त्या टायरकडे आपण फारसं लक्ष देत नाही. टायर जुना झाला की आपण मेकॅनिककडे जातो आणि तो सांगेल तो टायर बसवून घेतो. पण तुम्ही कधी टायरच्या बाजूला बारीक अक्षरात लिहिलेले नंबर आणि इंग्रजी अक्षरं पाहिली आहेत का?

ते नंबर म्हणजे केवळ डिझाइन नसून तुमच्या गाडीची सुरक्षा, वेग आणि ताकद सांगणारी एक महत्त्वाची कोड लँग्वेज आहे. जर तुम्ही चुकीच्या नंबरचा टायर गाडीला लावला, तर तुमच्या गाडीचं मायलेज कमी होऊ शकतं किंवा हायवेवर वेगात असताना टायर फुटण्याचा धोकाही उद्भवू शकतो. म्हणूनच, एक सुजाण चालक म्हणून तुम्हाला तुमच्या टायरवरच्या लिहिलेल्या गोष्टींचा अर्थ माहीत असणं गरजेचं आहे. चला तर मग, हे तांत्रिक गणित सोप्या भाषेत समजून घेऊया.

टायरची रुंदी

समजा तुमच्या टायरवर 195/55 R16 87V असं लिहिलं आहे. यातील पहिला नंबर '195' हा टायरची रुंदी दर्शवतो. याचा अर्थ असा की तुमच्या टायरची रुंदी 195 मिलीमीटर (mm) आहे. जेवढा टायर रुंद, तेवढी रस्त्यावरची पकड (Grip) मजबूत असते. म्हणूनच स्पोर्ट्स कारमध्ये रुंद टायर वापरले जातात.

अस्पेक्ट रेशो

रुंदीच्या नंबरनंतर जो छोटा नंबर असतो (उदा. 55), त्याला 'अस्पेक्ट रेशो' म्हणतात. हे प्रमाण टक्केवारीत असतं. याचा अर्थ टायरची उंची ही त्याच्या रुंदीच्या 55 टक्के आहे. कमी अस्पेक्ट रेशो असलेले टायर दिसायला स्टायलिश असतात आणि गाडीवर नियंत्रण मिळवणं सोपं करतात.

टायरचा प्रकार

नंबरनंतर 'R' हे अक्षर तुम्ही पाहिलं असेल. याचा अर्थ हा 'रेडिअल' (Radial) टायर आहे. सध्याच्या काळात 90% गाड्यांमध्ये रेडिअल टायरच वापरले जातात, कारण ते जास्त काळ टिकतात आणि प्रवासाचा आनंद वाढवतात. (याशिवाय B म्हणजे बायस बेल्टेड आणि D म्हणजे डायगोनल टायर असेही प्रकार असतात).

रिमचा आकार

'R' नंतर येणारा नंबर (उदा. 16) हा तुमच्या गाडीच्या रिमचा आकार सांगतो. हा आकडा इंचा मध्ये असतो. म्हणजेच हा टायर 16 इंचाच्या रिमवर फिट बसेल. टायर बदलताना हा नंबर चुकल्यास तो टायर तुमच्या गाडीला बसणारच नाही.

लोड इंडेक्स

रिमच्या नंबरनंतर जो आकडा असतो (उदा. 87), तो टायर किती वजन पेलू शकतो हे सांगतो. याला 'लोड इंडेक्स' म्हणतात. प्रत्येक नंबरसाठी एक ठरलेलं वजन असतं. जसे की:

87 इंडेक्स: साधारण 545 किलो प्रति टायर.

88 इंडेक्स: साधारण 560 किलो प्रति टायर.

यावरून तुमची गाडी सुरक्षितपणे किती वजन वाहू शकते, याचा अंदाज येतो.

स्पीड रेटिंग

सर्वात शेवटी एक इंग्रजी अक्षर असतं (उदा. V, H किंवा S). हे अक्षर तुमचा टायर जास्तीत जास्त किती वेगाने धावू शकतो, हे सांगतं.

V: 240 किमी/तास (Top Speed)

H: 210 किमी/तास

S: 180 किमी/तास

लक्षात ठेवा, ही टायरची क्षमता आहे, याचा अर्थ तुम्ही इतक्या वेगाने गाडी चालवावी असा मुळीच नाही.

इतर काही महत्त्वाचे निशाण

Arrow (बाण): टायर कोणत्या दिशेने फिरला पाहिजे, हे या बाणावरून समजतं. चुकीच्या दिशेने टायर लावल्यास तो लवकर झिजतो.

P/LT/T: 'P' म्हणजे पॅसेंजर कार, 'LT' म्हणजे लाईट ट्रक आणि 'T' म्हणजे तात्पुरता वापर (स्टेपनी).

पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही टायर बदलण्यासाठी दुकानात जाल, तेव्हा दुकानदारावर अवलंबून न राहता स्वतः या नंबरची पडताळणी करा. तुमच्या गाडीच्या मॅन्युअलमध्ये दिलेल्या नंबरचाच टायर वापरणे हे तुमच्या आणि तुमच्या कुटुंबाच्या सुरक्षेसाठी नेहमीच हिताचं ठरेल.

view comments

Location :

Mumbai,Maharashtra

First Published :

Mar 19, 2026 9:36 PM IST

Car : गाडीच्या टायरवर लिहिलेल्या कोडचा अर्थ काय? या गोष्टी माहित असणं प्रत्येकासाठी गरजेचं