शाळा असावी तर अशी! मुलं अभ्यासाबरोबर शिकतात व्यवसाय अन् कमवतात पैसे, जगभर होतीय शाळेची चर्चा

अमरेलीमधील ही पहिली शाळा आहे, जिथे 13 ते 15 वयोगटातील मुलं स्वतःच्या कमाईने पैसे मिळवत आहेत. शाळेत 'कलाम युथ सेंटर' नावाचा एक स्टार्ट-अप स्टुडिओ चालवला जातो. इथे मुलं त्यांच्या फावल्या वेळेत टी-शर्ट प्रिंटिंग, लेझर कटिंगसारखी कामं शिकतात आणि स्वतःची उत्पादनं बनवून विकतात. या पैशातून ते त्यांची शाळेची फी भरतात आणि घरीसुद्धा मदत करतात.

या शाळेच्या विचारांचं कौतुक यासाठीही होत आहे, कारण एका मुलाच्या वडिलांना फी भरण्यासाठी त्यांची बाईक विकावी लागली होती. पुन्हा कोणावर अशी परिस्थिती येऊ नये, यासाठी शाळेनं अशी व्यवस्था केली की मुलं स्वतःच त्यांची फी कमवू शकतील.

डॉ. कलाम इनोव्हेटिव्ह स्कूल केवळ पुस्तकी ज्ञानापुरती मर्यादित नाही. इथे मुलांना शिक्षणासोबत छोटा व्यवसाय कसा करायचा हे शिकवलं जातं. ते स्वतः वस्तू डिझाइन करतात, बनवतात आणि टी-शर्ट, मग, लाकडी वस्तूंच्या रूपात विकतात. यामुळे ते केवळ आत्मनिर्भरच बनत नाहीत, तर त्यांच्या कुटुंबाच्या आणि गावाच्या आर्थिक स्थितीतही हातभार लावतात.

शाळेचा विद्यार्थी हिमांशु लाठिया म्हणाला की, तो इयत्ता 10 वी मध्ये शिकतो आणि शाळेच्या स्टार्ट-अप स्टुडिओमध्ये नियमित काम करतो. इथे त्याला नवीन तंत्रज्ञान शिकण्याची आणि स्वतः बनवलेली उत्पादनं विकण्याची संधी मिळाली. यामुळे त्याला केवळ अभ्यासातच मदत झाली नाही, तर त्याचा आत्मविश्वासही वाढला.

डॉ. कलाम इनोव्हेटिव्ह स्कूलचा हा आदर्श, विशेषतः ग्रामीण भागासाठी एक उदाहरण बनला आहे. इथे मुलं केवळ शिकत नाहीत, तर लहान व्यवसाय चालवून आपली स्वप्नं साकार करत आहेत. या उपक्रमाने हे सिद्ध केलं आहे की जर शाळांनी मुलांना योग्य दिशा दिली, तर ते लहान वयातच आत्मनिर्भर बनू शकतात.

या शाळेची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे इथे केवळ थेअरीच नाही, तर प्रात्यक्षिक ज्ञानही दिलं जातं. मुलं स्वतः वस्तू बनवतात आणि विकतात आणि प्रत्यक्ष जगाचा अनुभव घेतात. यामुळे त्यांचा आत्मविश्वास वाढतो, कौशल्ये सुधारतात आणि ते भविष्यासाठी अधिक चांगल्या प्रकारे तयार होऊ शकतात.