Explainer: पराभव फिक्स असताना उमेदवार का उभा करत आहेत? उपराष्ट्रपती निवडणुकीची समीकरणे

उपराष्ट्रपती निवडणुकीत संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचे सर्व खासदार मतदान करू शकतात. यानुसार सत्ताधारी एनडीएकडे 293 मतं आहेत आणि विरोधकांकडे केवळ 249 मतं. 'इंडिया' आघाडीने संयुक्त निवेदन जारी करून म्हटले आहे की, उपराष्ट्रपती निवडणूक वैचारिक लढाई आहे. एका विरोधी सूत्राच्या माहितीनुसार, उमेदवार न देण्याचा अर्थ म्हणजे सत्ताधाऱ्यांना विजय सोपवल्या सारखे होईल. त्यांच्या मते राजकीय लढाईत शरणागती पत्करण्याऐवजी संघर्ष करणे अधिक महत्त्वाचे आहे.

विरोधकांनी न्यायमूर्ती बी. सुदर्शन रेड्डी यांच्या नावावर विचारपूर्वक दांव लावला आहे. निवृत्त न्यायाधीश असल्याने विरोधक त्यांना संविधानाचे संरक्षक म्हणून सादर करू इच्छितात, जे लोकसभा निवडणुकीपासूनच त्यांचे मूळ कथन (narrative) राहिले आहे. यासोबतच त्यांच्या नावावर विरोधी एकजूट टिकवून ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. कारण याचा पहिला परिणाम असा दिसून आला की आम आदमी पार्टी, जी पूर्वी 'इंडिया' आघाडीतून बाजूला गेली होती, ती पुन्हा काँग्रेसच्या नेतृत्वाखालील गटाच्या मागे उभी राहिली आहे. रेड्डी हे तेलंगणामध्ये काँग्रेसच्या सामाजिक अभियांत्रिकीचे मोठे शिल्पकार राहिले आहेत आणि त्यांनी जातीय जनगणनेचे नेतृत्व केले आहे. विरोधकांसाठी त्यांची ही पार्श्वभूमीही सध्याच्या वातावरणात जुळणारी आहे.

रेड्डी यांच्या उमेदवारीमुळे आंध्र प्रदेशातील राजकीय गणित भाजपसाठी कठीण करण्याचा विचार करत आहे. म्हणजेच चंद्राबाबू नायडू यांचा टीडीपी पक्ष एनडीएतील त्यांचा सर्वात मोठा सहयोगी आहे. त्याचवेळी विरोधी वायएसआर काँग्रेसनेही एनडीएचे उमेदवार सी.पी. राधाकृष्णन यांना पाठिंबा देण्याचे संकेत दिले आहेत. विरोधांना असे वाटते की जेव्हा एका तेलुगू व्यक्तीला उपराष्ट्रपती बनण्याची संधी मिळत आहे. तेव्हा यापासून माघार घेणे टीडीपी आणि वायएसआरसीपीसाठी राजकीयदृष्ट्या सोपे नसेल. माहितीनुसार यासाठी काँग्रेसकडून जगन मोहन रेड्डी यांच्याशी संपर्क साधण्याचे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. विरोधातील काही नेते चंद्राबाबूंसोबतचे आपले जुने संबंध वापरण्याचा प्रयत्न करू शकतात.