Mental Health : शरीराच्या आणि मनाच्या थकव्याचं करायचं काय ? युनानी उपचार पद्धतीचा वापर कसा करायचा ?

Published by:Renuka Joshi

Last Updated:Feb 13, 2026 6:47 PM IST

ग्रीक तत्वांमधे, 'हरकत-ओ-सुकून नफसानी' म्हणजेच मानसिक विश्रांती हे निरोगी जीवनाचा एक महत्त्वाचा आधार मानलं गेलं आहे. आपल्या भावना संतुलित असतात, आपले विचार सकारात्मक असतात आणि आपल्याला आवश्यक असलेली मानसिक विश्रांती मिळते, तेव्हा आपला आत्मा संतुलित राहतो आणि आपलं आरोग्य सुधारतं. धावपळीत, आपण अनेकदा शरीराचा थकवा समजतो, पण मनाच्या थकव्याकडे दुर्लक्ष करतो.

मुंबई : शरीर थकतं तेव्हा विश्रांती घेतल्यावर थोडं बरं वाटतं, काही वेळा वेदनाशामक गोळ्यांमुळे फरक पडतो. पण पूर्ण बरं वाटेलच असं नाही. कारण शरीराबरोबरच मनही थकलेलं असतं.

ज्याप्रमाणे आपलं शरीर सतत काम करत राहिल्यानं आणि विश्रांती न मिळाल्यानं थकतं आणि आजारी पडतं तसंच आपलं मन सतत ताणतणाव, चिंता, भीती किंवा राग यामुळे दमलेलं असतं यामुळे मनाचं संतुलन बिघडतं. युनानी औषधाच्या तत्वांनुसार, आपल्या आत एक जीवनशक्ती असते ज्याला आत्मा म्हणतात. हा आत्मा आपलं मानसिक आणि शारीरिक संतुलन राखण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतो.

ग्रीक तत्वांमधे, 'हरकत-ओ-सुकून नफसानी' म्हणजेच मानसिक विश्रांती हे निरोगी जीवनाचा एक महत्त्वाचा आधार मानलं गेलं आहे. आपल्या भावना संतुलित असतात, आपले विचार सकारात्मक असतात आणि आपल्याला आवश्यक असलेली मानसिक विश्रांती मिळते, तेव्हा आपला आत्मा संतुलित राहतो आणि आपलं आरोग्य सुधारतं. धावपळीत, आपण अनेकदा शरीराचा थकवा समजतो, पण मनाच्या थकव्याकडे दुर्लक्ष करतो.

Hyper Tension : सोप्या उपायांनी करा high bp वर मात, जाणून घ्या कारणं आणि उपचार

रात्री उशिरापर्यंत काम करणं, सतत मोबाईल फोन आणि स्क्रीनवर वेळ घालवणं, सतत कशाची तरी काळजी करणं किंवा भविष्याची काळजी करणं, या सर्व गोष्टींमुळे मानसिक ओझं वाढतं. युनानी वैद्यकशास्त्रानुसार, विचार करणं, शिकणं आणि काम करणं हे सर्व जीवनाचा भाग आहेत. पण, इतर सर्व गोष्टींप्रमाणे, यातही संतुलन असलं पाहिजे.

शारीरिक श्रम जास्त असतील आणि विश्रांती कमी असेल तर अस्वस्थता, चिडचिड, निद्रानाश आणि मानसिक थकवा यासारख्या समस्या सुरू होऊ शकतात. पूर्णपणे निष्क्रिय राहिल्यानं आणि कोणत्याही मानसिक हालचालींमधे सहभागी न झाल्यानं दुःख आणि आळस वाढू शकतो. म्हणून, संतुलन ही गुरुकिल्ली आहे.

Ghee Benefits : घरगुती साजूक तुपाचा फेस पॅक आणि स्क्रबही, DIY स्किन केअर टिप्स

मानसिक शांती मिळवण्यासाठी कठोर बदलांची आवश्यकता नाही. दररोज स्वतःसाठी थोडा वेळ काढणं, दीर्घ श्वसन करणं, निसर्गात थोडा वेळ घालवणं, प्रार्थना करणं, ध्यान करणं आणि सकारात्मक लोकांसोबत वेळ घालवणं या सर्व गोष्टी मन शांत करण्यासाठी महत्त्वाच्या ठरतात.

मर्यादा समजून घ्या - प्रत्येक काम हाती घेणं आणि नेहमीच परिपूर्ण राहण्याचा प्रयत्न करणं यामुळे मानसिक ताण वाढतो. युनानी तत्वज्ञान आपल्याला संयम बाळगायला, सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवायला आणि मनाला विश्रांती देण्यास शिकवतं. मन शांत आणि संतुलित असतं तेव्हा त्याचे परिणाम संपूर्ण शरीरावर जाणवतात.

view comments