केंद्र सरकारची मोठी घोषणा, 22 नव्या प्रस्तावांना मंजुरी; महाराष्ट्राला मिळणार Mega Push; 33,791 थेट रोजगारनिर्मिती

Published by:Jaykrishna Nair

Last Updated:Jan 03, 2026 4:17 PM IST

New Projects: इलेक्ट्रॉनिक्स घटक उत्पादन योजनेअंतर्गत केंद्र सरकारने 22 नव्या प्रकल्पांना मंजुरी दिल्याने देशातील इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षेत्राला मोठी चालना मिळाली आहे. या निर्णयामुळे हजारो रोजगारनिर्मिती होणार असून भारताची जागतिक इलेक्ट्रॉनिक्स पुरवठा साखळीतील भूमिका अधिक भक्कम होणार आहे.

नवी दिल्ली: केंद्र सरकारने इलेक्ट्रॉनिक्स घटक उत्पादन योजनेअंतर्गत (ECMS) आणखी 22 नव्या प्रस्तावांना मंजुरी दिली आहे. ही या योजनेतील तिसरी मंजुरी फेरी असून, या टप्प्यातून सुमारे 41,863 कोटी रुपयांची गुंतवणूक येण्याची अपेक्षा आहे. या प्रकल्पांमधून 2,58,152 कोटी रुपयांचे उत्पादन होणार असून, देशातील इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन परिसंस्थेला मोठा बळ मिळणार आहे.

या नव्या प्रकल्पांमुळे जवळपास 33,791 थेट रोजगारनिर्मिती होणार आहे. त्याचबरोबर आयातीत इलेक्ट्रॉनिक घटकांवरील भारताचे अवलंबित्व कमी होऊन उच्च-मूल्य उत्पादन क्षमतांचा विकास होण्यास मदत होणार आहे. याआधी मंजूर झालेले ECMS प्रकल्प आणि सुरू असलेले सेमीकंडक्टर उपक्रम यांच्यासोबत ही पावले भारताला जागतिक इलेक्ट्रॉनिक्स पुरवठा साखळीत महत्त्वाची भूमिका बजावण्याच्या दिशेने नेणारी ठरत आहेत.

या गुंतवणुकीचा आणि रोजगारनिर्मितीचा मोठा हिस्सा Apple च्या भारतातील वाढत्या उत्पादन नेटवर्कशी संबंधित कंपन्यांकडून येणार आहे. Apple साठी काम करणाऱ्या अनेक पुरवठादार कंपन्या आता थेट कंपनीच्या जागतिक सप्लाय चेनमध्ये समाविष्ट होणार असून, काही कंपन्या परदेशातही घटक निर्यात करणार आहेत.

मंजुरी मिळालेल्या Apple इकोसिस्टममधील प्रमुख कंपन्यांमध्ये Motherson Electronic Components, Tata Electronics, ATL Battery Technology India, Foxconn ची Yuzhan Technology India युनिट आणि Hindalco Industries यांचा समावेश आहे.

8 राज्यांमध्ये प्रकल्पांची उभारणी

हे सर्व प्रकल्प आंध्र प्रदेश, हरियाणा, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, तमिळनाडू, उत्तर प्रदेश आणि राजस्थान या आठ राज्यांमध्ये उभारले जाणार आहेत. इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या मते, हा भौगोलिक विस्तार संतुलित औद्योगिक विकासावर केंद्राचा भर असल्याचे दर्शवतो आणि देशभरात इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन क्षमता वाढवण्याचा प्रयत्न आहे.

सुधारणा, धोरणे आणि वेगवान अंमलबजावणीवर भर

या मंजुरींची घोषणा करताना केंद्रीय IT मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी संरचनात्मक सुधारणा, उद्योगपूरक धोरणे आणि जलद अंमलबजावणी यांवर सरकारचा भर असल्याचे सांगितले. विविध क्षेत्रांमध्ये या प्रयत्नांचा सकारात्मक परिणाम आता स्पष्टपणे दिसू लागला असल्याचे त्यांनी नमूद केले. तसेच जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक राहण्यासाठी कंपन्यांनी डिझाइन क्षमतांमध्ये गुंतवणूक करावी आणि Six Sigma सारखी आंतरराष्ट्रीय गुणवत्ता मानके स्वीकारावीत, असे आवाहनही त्यांनी केले.

एन्क्लोजर आणि PCB क्षेत्रात सर्वाधिक गुंतवणूक

या टप्प्यातील सर्वाधिक गुंतवणूक एन्क्लोजर (enclosures) क्षेत्रात होणार असून, केवळ तीन प्रकल्पांमधून 27,166 कोटी रुपयांची गुंतवणूक अपेक्षित आहे. मोबाइल एन्क्लोजर हे स्मार्टफोन आणि हँडहेल्ड उपकरणांतील अंतर्गत इलेक्ट्रॉनिक घटकांना संरचना देणारे महत्त्वाचे भाग आहेत.

प्रिंटेड सर्किट बोर्ड्स (PCB) क्षेत्रातील नऊ प्रकल्पांसाठी 7,377 कोटी रुपयांची गुंतवणूक मंजूर करण्यात आली आहे. PCBs हे ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्स, औद्योगिक उपकरणे आणि वाहन उद्योगात अत्यावश्यक घटक आहेत. याशिवाय, लिथियम-आयन सेल उत्पादनासाठी 2,922 कोटी रुपयांचा एक प्रकल्प मंजूर करण्यात आला आहे.

लिथियम-आयन सेल्सचा वापर स्मार्टफोन, लॅपटॉप, टॅब्लेट, पॉवर बँक आणि ऑडिओ उपकरणांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर होतो.

विविध घटक आणि सब-अॅसेम्ब्लींचा समावेश

या मंजूर प्रस्तावांमध्ये एकूण 11 लक्षित उत्पादन विभागांचा समावेश आहे. त्यात PCB, कॅपेसिटर, कनेक्टर्स, एन्क्लोजर आणि लिथियम-आयन सेल्स यांसारखे पाच मूलभूत घटक; कॅमेरा मॉड्यूल्स, डिस्प्ले मॉड्यूल्स आणि ऑप्टिकल ट्रान्ससीव्हर्स यांसारख्या तीन सब-अॅसेम्ब्ली; तसेच अ‍ॅल्युमिनियम एक्सट्रूजन, अ‍ॅनोड मटेरियल आणि लॅमिनेट यांसारख्या तीन पुरवठा साखळी घटकांचा समावेश आहे.

हे सर्व घटक मोबाईल उत्पादन, टेलिकॉम उपकरणे, ग्राहक इलेक्ट्रॉनिक्स, ऑटोमोटिव्ह इलेक्ट्रॉनिक्स, धोरणात्मक इलेक्ट्रॉनिक्स आणि IT हार्डवेअर क्षेत्रात वापरले जातात.

ECMS मंजुरींना वेग

नोव्हेंबर 2025 मध्ये जाहीर झालेल्या मागील ECMS टप्प्यात 17 प्रस्तावांना मंजुरी देण्यात आली होती. त्यामध्ये 7,172 कोटी रुपयांची गुंतवणूक, 65,111 कोटी रुपयांचे उत्पादन आणि 11,808 थेट रोजगार अपेक्षित होते. त्याआधी ऑक्टोबरमध्ये जाहीर झालेल्या पहिल्या टप्प्यात सात प्रकल्पांना 5,532 कोटी रुपयांची गुंतवणूक मंजूर करण्यात आली होती.

दिग्गज कंपन्यांची ठळक उपस्थिती

या नव्या मंजुरींमध्ये Foxconn (Yuzhan Technology India), Samsung Display Noida, Tata Electronics, Dixon Technologies (Kushan Q Tech Microelectronics India आणि Dixon Electroconnect मार्फत) आणि Hindalco Industries यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांचा समावेश आहे.

Foxconn चा तमिळनाडूमधील मोबाईल फोन एन्क्लोजर प्रकल्प एकटाच 16,200 हून अधिक रोजगार निर्माण करणार आहे. त्याच राज्यात Tata Electronics देखील एन्क्लोजर उत्पादन युनिट उभारणार असून, त्यातून सुमारे 1,500 लोकांना रोजगार मिळणार आहे.

इतर मंजूर कंपन्या

याशिवाय Epitome Components, Deki Electronics, TDK India, Signum Electronics, India Circuits, BPL Limited, Wipro Hydraulics, Vital Electronics, NPSPL Advanced Materials, AT&S India, Ascent-K Circuit, Amphenol High Speed Technology, Cipsa Tec India आणि Shogini Technoarts यांसारख्या कंपन्यांनाही या टप्प्यात मंजुरी देण्यात आली आहे.

view comments

Location :

Mumbai,Maharashtra

First Published :

Jan 03, 2026 4:17 PM IST

केंद्र सरकारची मोठी घोषणा, 22 नव्या प्रस्तावांना मंजुरी; महाराष्ट्राला मिळणार Mega Push; 33,791 थेट रोजगारनिर्मिती