लक्षात ठेवा! आज मकर संक्रांतीच्या दिवशी 'या' चुका अजिबात करूच नका, अन्यथा वर्षभर भोगावे लागणार नुकसान

मकर संक्रांती हा केवळ सण नसून सूर्याच्या उत्तरायण प्रवासाची सुरुवात मानली जाते. या दिवशी सूर्यदेव मकर राशीत प्रवेश करतात आणि त्यामुळे सकारात्मक ऊर्जा, नवी सुरुवात व शुभतेचे प्रतीक म्हणून मकर संक्रांतीकडे पाहिले जाते. मात्र शास्त्रानुसार या दिवशी केलेल्या काही छोट्या चुका वर्षभर नकारात्मक परिणाम देऊ शकतात. म्हणूनच मकर संक्रांतीच्या दिवशी कोणती कामे टाळावीत, याबाबत विशेष नियम सांगितले गेले आहेत. चला तर मग जाणून घेऊया या पाच महत्त्वाच्या गोष्टी, ज्या मकर संक्रांतीच्या दिवशी आवर्जून टाळायला हव्यात.

मकर संक्रांतीच्या दिवशी दक्षिण दिशेचा प्रवास टाळणे शुभ मानले जाते. कारण या काळात सूर्य उत्तरायण असतो आणि दक्षिणेकडे जाणे हे सूर्याच्या सकारात्मक ऊर्जेच्या विरुद्ध मानले जाते. अशा प्रवासामुळे कामात अडथळे, आर्थिक नुकसान किंवा मानसिक अस्वस्थता निर्माण होऊ शकते, अशी शास्त्रीय धारणा आहे. अत्यावश्यक परिस्थितीत प्रवास करावाच लागल्यास, सूर्याला जल अर्पण करून ‘ॐ सूर्याय नमः’ या मंत्राचा जप करावा. वास्तुशास्त्रानुसार या दिवशी उत्तर किंवा पूर्व दिशेचा प्रवास अधिक लाभदायक मानला जातो.

संक्रांतीला तिळाला विशेष महत्त्व असले तरी काळ्या तीळांचे दान या दिवशी टाळावे, असे सांगितले जाते. काळ्या तीळांचा संबंध शनी ग्रहाशी आहे, तर मकर संक्रांतीवर सूर्याचा प्रभाव प्रबळ असतो. त्यामुळे काळ्या तीळांचे दान केल्यास सूर्य व शनी यांच्यातील असंतुलन वाढून आर्थिक अडचणी निर्माण होऊ शकतात. याऐवजी पांढरे तीळ, गूळ, साखर, तांदूळ किंवा खिचडीचे दान केल्यास शुभ फल मिळते, असे मानले जाते.

या दिवशी तामसिक आहारापासून दूर राहणे देखील महत्त्वाचे आहे. मकर संक्रांतीला शरीर व मन शुद्ध ठेवण्यावर भर दिला जातो. मांसाहार, मद्यपान, लसूण-कांदा किंवा अतिजड अन्न यांचे सेवन टाळावे. सूर्य हा सात्त्विक ऊर्जेचा प्रतीक मानला जातो आणि तामसिक अन्नामुळे ही ऊर्जा कमी होते. याचा परिणाम आरोग्य, मानसिक शांती तसेच आर्थिक स्थैर्यावरही होऊ शकतो.

मकर संक्रांतीच्या दिवशी राग, असत्य आणि नकारात्मक विचार टाळावेत. सूर्यदेव सत्य, शिस्त आणि प्रकाशाचे प्रतीक असल्यामुळे या दिवशी संयमित वर्तन करणे आवश्यक मानले जाते. खोटे बोलणे, वाद-विवाद करणे किंवा कोणाविषयी द्वेष बाळगणे अशुभ ठरू शकते. शांत राहणे, गोड बोलणे आणि सकारात्मक विचार ठेवणे हे अत्यंत फलदायी ठरते. ‘ॐ घृत सूर्याय नमः’ या मंत्राचा जप केल्यास सूर्यकृपा वर्षभर लाभते, अशी श्रद्धा आहे.

दान आणि पूजाविधी करतानाही विशेष काळजी घ्यावी लागते. मकर संक्रांतीला दान केल्याने पुण्य प्राप्त होते, मात्र काय दान करावे याचे भान ठेवणे गरजेचे आहे. काळे कपडे किंवा काळे तीळ दान करू नयेत. पांढरे किंवा लाल कपडे, गूळ, तिळाचे लाडू, खिचडी यांचे दान श्रेष्ठ मानले जाते. सूर्यदेवाला अर्घ्य देताना लाल चंदन, लाल फुले आणि गूळ वापरल्यास विशेष फल प्राप्त होते.