कडक उन्हात तुमची तुळस सुकायला लागलीये? 'या' 5 साध्या टिप्स वापरा, उन्हाळ्यातही रोपटं राहिल हिरवेगार

भारतीय संस्कृतीत तुळशीला केवळ एक रोप नाही, तर पावित्र्य आणि आरोग्याचं प्रतीक मानलं जातं. आपल्या घराच्या अंगणात किंवा गॅलरी तुळशीशिवाय अपूर्ण वाटते. पण उन्हाळ्याचा कडाका वाढला की, अनेकांची एकच तक्रार असते "आमची तुळस सुकायला लागलीये." कडक ऊन, हवेतील कोरडेपणा आणि देखभालीत होणाऱ्या छोट्या चुकांमुळे तुळशीची पानं पिवळी पडून गळू लागतात.

तुमच्या लाडक्या तुळशीला या उन्हाळ्यात मरगळ येऊ नये आणि ती पावसाळ्यासारखीच टवटवीत राहावी असं तुम्हाला वाटतंय का? मग बागेतल्या महागड्या औषधांपेक्षा या काही घरगुती आणि सोप्या युक्त्या तुम्हाला नक्कीच मदतीला येतील.

1. उन्हापासून संरक्षण आणि योग्य जागातुळशीला सूर्यप्रकाश आवडतो, पण उन्हाळ्यातील दुपारचं प्रखर ऊन तिला सोसवत नाही.काय कराल? तुळस अशा ठिकाणी ठेवा जिथे सकाळचं कोवळं ऊन मिळेल, पण दुपारी 12 नंतर सावली राहील. जर तुमची तुळस गॅलरीत असेल, तर तिला थेट उन्हापासून वाचवण्यासाठी ग्रीन नेट किंवा जाळीचा वापर करा.

2. पाणी देण्याची 'गोल्डन' वेळउन्हाळ्यात तुळशीला दररोज पाण्याची गरज असते, पण पाणी देण्याची वेळ आणि पद्धत खूप महत्त्वाची आहे.नियम: सकाळी सूर्योदयापूर्वी किंवा संध्याकाळी सूर्यास्तानंतरच पाणी द्या. भर दुपारी पाणी दिल्यास माती गरम असते आणि मुळांना इजा होऊ शकते. पाणी देताना ते मातीत मुरेल इतपतच द्या, खूप जास्त पाणी साठवून राहिल्यास मुळं कुजण्याची भीती असते.

3. घरगुती 'सुपरफूड'चा वापरतुळशीला पोषण देण्यासाठी रासायनिक खतांची गरज नसते. तुमच्या स्वयंपाकघरातील काही गोष्टी तुळशीसाठी अमृतासारख्या काम करतात: तांदळाचे पाणी: तांदूळ धुताना जे पांढरं पाणी निघतं, ते फेकून न देता तुळशीला घाला. यात भरपूर जीवनसत्त्वे असतात. पातळ ताक: महिन्यातून एकदा मातीत थोडं पातळ ताक टाकल्यास मातीची सुपीकता वाढते. केळ्याच्या साली: केळ्याच्या साली सुकवून त्याची पावडर मातीत मिसळल्याने तुळशीचे खोड मजबूत होते.

4. मातीची मशागत आणि स्वच्छतावेळोवेळी तुळशीच्या कुंडीतील माती थोडी वर-खाली (खुरपणे) करणं गरजेचं आहे. माती खूप घट्ट झाली तर मुळांपर्यंत हवा पोहोचत नाही. तसेच, झाडावर मंजिरी (बिया) आल्या असतील किंवा सुकलेली पानं असतील तर ती वेळोवेळी खुडून टाका. मंजिरीमुळे झाडाची वाढ खुंटते, त्यामुळे त्या काढणं आवश्यक आहे.

5. कीड लागली तर 'नीम'चा आधारउन्हाळ्यात अनेकदा तुळशीच्या पानांवर काळे कीटक किंवा पांढरी बुरशी दिसते. अशा वेळी रासायनिक कीटकनाशके वापरण्याऐवजी निंबोळी तेल (Neem Oil) किंवा कडुलिंबाचा पाला उकळून त्या पाण्याचा फवारा करावा. हा एक नैसर्गिक उपाय असून यामुळे झाडाचं नुकसान होत नाही.

तुळस ही अतिशय संवेदनशील असते. तिला फक्त पाणी आणि उन्हापासून संरक्षणच नाही, तर तुमच्या प्रेमाची आणि थोड्या वेळचीही गरज असते. या काही साध्या गोष्टी पाळल्या तर उन्हाळ्याच्या रखरखीत वातावरणातही तुमचं वृंदावन हिरवंगार आणि प्रसन्न राहील.