PNRचा फूल फॉर्म काय? फ्लाइट-ट्रेन तिकीटमध्ये का असतं गरजेचं, घ्या जाणून

तुम्ही ट्रेन किंवा फ्लाइट तिकीट बुक केलं असेल तर त्यावर एक खास नंबर लिहिलेला आढळतो. हा नंबर फक्त अंकाचा साधारण क्रम नसतो. तर तो तुमच्या प्रवासाची ओळख असतो.याला पीएनआर असं म्हणतात, आधुनिक ट्रॅव्हल लिस्टममध्ये याची खुप महत्त्वाची भूमिका आहे. पण PNR चा फूल फॉर्म काय आहे आणि तो एवढा गरजेचा का असतो? चला समजून घेऊया.

PNR म्हणजे Passenger Name Record. हा कंप्यूटर रिजर्वेशन सिस्टम (CRS) (सीआरएस) च्या डेटाबेसमध्ये संग्रहित केलेला एक डिजिटल रेकॉर्ड आहे. त्यात प्रवाशांच्या प्रवासाशी संबंधित सर्व आवश्यक माहिती असते, ज्यामुळे ती तिकीट बुकिंग आणि प्रवास प्रक्रियेचा एक महत्त्वाचा भाग बनते.

PNR म्हणजे फक्त नाव नसून प्रवाशाचे संपूर्ण प्रवास प्रोफाइल असते. त्यात सामान्यतः पर्सनल माहिती (नाव, वय, लिंग, कॉन्टॅक्ट डिटेल्स), प्रवास डिटेल्स (ट्रेन/विमान क्रमांक, तारीख, वेळ, बोर्डिंग आणि गंतव्यस्थान स्टेशन/विमानतळ), तिकिट माहिती (सीट क्रमांक, बुकिंग स्थिती, भाडे) आणि विशेष निवास विनंत्या (जसे की जेवणाची पसंती किंवा व्हीलचेअर सहाय्य) समाविष्ट असते. ही माहिती प्रवासी आणि वाहतूक प्रदात्या दोघांसाठी प्रवासाची सुसंगत आणि अचूक नोंद सुनिश्चित करते.

PNR कसा तयार होतो? तुम्ही तिकीट बुक करता—ऑनलाइन असो किंवा काउंटरवरून—तेव्हा आरक्षण प्रणाली आपोआप एक यूनिक पीएनआर क्रमांक तयार करते. उदाहरणार्थ, भारतात, आयआरसीटीसी द्वारे बुक केलेल्या रेल्वे तिकिटांवर 10-अंकी पीएनआर असतो. एअरलाइन्स देखील पीएनआर जारी करतात, जरी त्याचे स्वरूप वेगवेगळे असू शकते. पीएनआरची विशिष्टता अशी आहे की ते प्रत्येक प्रवाशासाठी यूनिक असते, म्हणून कोणत्याही दोन प्रवाशांचा रेकॉर्ड कधीही सारखा नसतो, जरी ते एकाच प्रवासात असले तरीही.

PNR का गरजेचा : PNR अनेक महत्त्वाची काम करतो. हे बुकिंगचा पुरावा असते आणि चेक-इन किंवा बोर्डिंगच्या वेळी याची गरज पडते. याच नंबरने प्रवासी आपली बुकिंग स्टेटस (कंफर्म, वेटिंग किंवा ट्रेनमध्ये RAC)चेक करु शकतात. PNR च्या मदतीने एयरलाइन्स आणि रेल्वे प्रवासी डेटाला योग्य आणइ सोप्या पद्धतीने मॅनेज करतात. या व्यतिरिक्त आपत्कालिन स्थितीमध्ये याच सिस्टमने प्रवाशांची माहिती लगेच काढली जाते. PNR शिवाय रोज कोट्यवधी प्रवाशांची प्रवास व्यवस्था सांभाळणे जवळपास असंभव होईल.

रेल्वे आणि एअरलाइन्समध्ये पीएनआरमधील फरक पीएनआरची कॉन्सेप्ट सारखीच असली तरी, रेल्वे आणि एअरलाइन्समध्ये त्याचा वापर थोडा वेगळा आहे. रेल्वे:- भारतात, तिकीट कन्फर्मेशन स्टेटस तपासण्यासाठी पीएनआर सर्वात महत्वाचे आहे. ट्रेनमधील जागा मर्यादित आहेत, म्हणून प्रवासी त्यांचे वेटींग लिस्टमधील तिकीट कन्फर्म आहे की अपग्रेड केले आहे हे तपासण्यासाठी पीएनआर वापरतात. एअरलाइन्स:- पीएनआर बहुतेकदा एअरलाइन्समध्ये प्रवास नियोजन (प्रवास) व्यवस्थापनासाठी वापरला जातो. विशेषतः आंतरराष्ट्रीय प्रवासात, ते अनेक फ्लाइट लेग्सला मॅनेज करण्यास आणि प्रवाशांची माहिती एकत्रित करण्यास मदत करते.

एकाच PNR मध्ये एकाचवेळी प्रवास करणाऱ्या अनेक प्रवाशांची माहिती असु शकते हे तुम्हाला माहिती आहे का? उदाहरण पाहायचं झाल्यास, जर चार लोकांचं कुटुंब एकाच वेळी तिकीट बुक करत असेल, तर सर्व प्रवाशांचं वर्णन एकाच पीएनआरमध्ये नोंदवलं जातं. यामुळे ग्रुप ट्रॅव्हलला मॅनेज करणे सोपे जाते.