Gold : सोन्यात गुंतवणुकीचा 'हा' आहे सर्वात सुरक्षित मार्ग; वाढत्या दरासोबतच मिळणार जास्तीचं व्याज, कसं वाचा सविस्तर

भारतीय संस्कृती आणि सोनं यांचं एक अतूट नातं आहे. सण-समारंभ असो वा भविष्यातील गुंतवणूक, भारतीयांची पहिली पसंती ही सोन्यालाच असते. मात्र, प्रत्यक्ष सोनं (Physical Gold) खरेदी करताना मेकिंग चार्जेस, जीएसटी आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे त्याच्या सुरक्षिततेचे टेन्शन असते. या सर्व समस्यांवर रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने (RBI) एक जबरदस्त पर्याय शोधला आहे, तो म्हणजे 'सोव्हेर्न गोल्ड बाँड' (SGB). केंद्र सरकारच्या वतीने जारी केले जाणारे हे रोखे आजच्या घडीला गुंतवणुकीचा सर्वात स्मार्ट मार्ग मानले जातात.

सोव्हेर्न गोल्ड बाँड म्हणजे कागदी किंवा डिजिटल स्वरूपातील सोने होय. जेव्हा तुम्ही या योजनेत पैसे गुंतवता, तेव्हा तुम्हाला प्रत्यक्ष सोनं मिळत नाही, तर सोन्याच्या किमतीवर आधारित एक सरकारी प्रमाणपत्र दिले जाते. या योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे बाँड भारत सरकारच्या हमीवर आधारित असतात, त्यामुळे तुमचे पैसे पूर्णपणे सुरक्षित असतात.

अनेकांना प्रश्न पडतो की सोन्याची बिस्किटे किंवा नाणी घेण्यापेक्षा SGB मध्ये पैसे का गुंतवावेत? याचे उत्तर या योजनेतून मिळणाऱ्या अतिरिक्त फायद्यांमध्ये दडलेले आहे. जेव्हा तुम्ही सोनार कडून सोने विकत घेता, तेव्हा तुम्हाला फक्त सोन्याच्या किमतीतील वाढीचा फायदा मिळतो. परंतु, सोव्हेर्न गोल्ड बाँडमध्ये तुम्हाला सोन्याच्या वाढत्या दराचा फायदा तर मिळतोच, पण त्यासोबतच तुमच्या मूळ गुंतवणुकीवर वार्षिक 2.5% व्याज देखील मिळते. हे व्याज दर सहा महिन्यांनी थेट तुमच्या बँक खात्यात जमा केले जाते. म्हणजेच तुमचे सोने बँकेत राहूनही तुम्हाला त्यावर 'भाडे' किंवा 'व्याज' मिळत राहते.

या योजनेतील गुंतवणुकीची प्रक्रिया ही अतिशय पारदर्शक आणि सोपी आहे. तुम्ही तुमच्या बँकेच्या नेट बँकिंगद्वारे, मोबाईल ॲपद्वारे किंवा तुमच्या स्टॉक ब्रोकरकडून (डीमॅट खाते असल्यास) ऑनलाइन गुंतवणूक करू शकता. विशेष म्हणजे, ऑनलाइन अर्ज करणाऱ्या गुंतवणूकदारांना प्रति ग्रॅम 50 रुपयांची सूट दिली जाते. ज्यांना तंत्रज्ञान वापरणे कठीण वाटते, ते लोक पोस्ट ऑफिस किंवा आपल्या बँकेच्या शाखेत जाऊन प्रत्यक्ष अर्ज भरूनही ही गुंतवणूक करू शकतात. यासाठी पॅन कार्ड आणि बँक खात्याचा तपशील असणे अनिवार्य आहे.

SGB चा कालावधी हा 8 वर्षांचा असतो, जो दीर्घकालीन बचतीसाठी अत्यंत योग्य आहे. मात्र, तुम्हाला पैशांची तातडीची गरज भासल्यास 5 वर्षांनंतर यातून बाहेर पडण्याचा पर्याय मिळतो. या योजनेचा आणखी एक मोठा फायदा म्हणजे, जर तुम्ही 8 वर्षांच्या मॅच्युरिटीपर्यंत हे बाँड्स तुमच्याकडे ठेवले, तर त्यावर मिळणाऱ्या नफ्यावर (Capital Gains) कोणताही कर द्यावा लागत नाही. प्रत्यक्ष सोने विकताना मात्र तुम्हाला टॅक्स भरावा लागतो.

गुंतवणुकीच्या मर्यादेबद्दल सांगायचे तर, कोणताही भारतीय नागरिक एका वर्षात किमान 1 ग्रॅम आणि कमाल 4 किलो सोने या स्वरूपात गुंतवणूक करू शकतो. हे बाँड्स वर्षभर खरेदीसाठी उपलब्ध नसतात, तर आरबीआय ठराविक कालावधीसाठी (Tranches) याच्या विक्रीच्या तारखा जाहीर करते. त्यामुळे जेव्हा आरबीआयची नवीन विंडो उघडते, तेव्हाच तुम्हाला यात गुंतवणूक करता येते.

थोडक्यात सांगायचे तर, जर तुम्हाला दागिन्यांची आवड नसेल आणि केवळ सोन्यातील वाढत्या किमतींचा फायदा घ्यायचा असेल, तर सोव्हेर्न गोल्ड बाँडपेक्षा दुसरा चांगला पर्याय नाही. यात शुद्धतेची 100% खात्री आहे आणि मेकिंग चार्जेसची कटकटही नाही. त्यामुळे पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही सोन्यात गुंतवणूक करण्याचा विचार कराल, तेव्हा आरबीआयच्या या सुवर्ण योजनेचा विचार नक्की करा.