Iran War: युद्धात नाट्यमय उलथापालथ, जपानचा इराणला थेट इशारा; ...तर आम्ही हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनी उतरू, जगाचं लक्ष लागलं

जपानने जाहीर केले की Strait of Hormuz मध्ये व्यापारी जहाजांच्या सुरळीत हालचालीसाठी इराणने समुद्रात पसरवलेल्या संभाव्य नेव्हल माइन (समुद्री स्फोटके) हटवण्यासाठी तो मदत करणार आहे. परराष्ट्र मंत्री Toshimitsu Motegi यांच्या मते जर या भागात युद्धविराम (ceasefire) झाला, तर जपान आपल्या ‘माइनस्वीपर’ जहाजांच्या मदतीने समुद्रातील बारूदी सापळे नष्ट करण्याचा विचार करू शकतो.

अमेरिकेच्या नाटो सहयोगींनी इराणविरोधातील कोणत्याही नौदल कारवाईत सहभागी होण्यास नकार दिला असला तरी जपानने आपल्या शांततावादी संविधानाच्या मर्यादेत राहून सुरक्षा कायद्यांनुसार हा प्रस्ताव दिला आहे.

अमेरिकेसोबत मिळून जपानने पाच वर्षांहून अधिक काळ समुद्र साफ करण्याचे काम केले.ज्यामुळे व्यापार आणि मासेमारी पुन्हा सुरू होऊ शकली. 1954 मध्ये स्थापन झालेली Japan Maritime Self-Defense Force (JMSDF) आज या क्षेत्रातील जगातील सर्वात सक्षम दलांपैकी एक मानली जाते.

याआधीही जपानने Persian Gulf मधील युद्धाच्या काळात मोठ्या प्रमाणात समुद्री माइन यशस्वीपणे हटवल्या आहेत.

ही जहाजे ‘मानवरहित पाणबुडी वाहन’ (UUVs) आणि प्रगत सोनार प्रणालींचा वापर करून समुद्राखालील माइनचे उच्च-गुणवत्तेचे चित्रण करतात आणि ‘माइन न्यूट्रलायझिंग सिस्टम’द्वारे त्यांना सुरक्षितपणे निष्क्रिय करतात. याशिवाय जपानकडे ‘सुगाशिमा क्लास’ची जहाजे देखील आहेत, जी पारंपरिक माइन हटवण्यात तज्ज्ञ आहेत.

Strait of Hormuz मधून होणारी तेल व व्यापार वाहतूक जपानच्या अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाची असल्याने या भागातील माइनस्वीपिंग ऑपरेशनला जपानच्या सुरक्षेशी थेट जोडले जाते.

माइनस्वीपर जहाजे समुद्रातील ‘स्वच्छताकर्मी’प्रमाणे काम करतात. ती हे निश्चित करतात की कोणत्याही जहाजाजवळ स्फोट होणार नाही.

होर्मुजसारख्या अरुंद आणि महत्त्वाच्या जलमार्गात माइन पसरल्या तर जागतिक ऊर्जा पुरवठा पूर्णपणे ठप्प होऊ शकतो. त्यामुळे या मार्गाला सुरक्षित ठेवणे हेच जपानचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.