इराणविरुद्धचे युद्ध जिंकणे अमेरिकेच्या औकातीबाहेर, चक्रव्यूहात फसला 'सुपरपॉवर'; ट्रम्प यांनी केली जगातील सर्वात मोठी लष्करी घोडचूक

इराणचे नेतृत्व मजबूत लष्करी क्षमतांनी आणि प्रादेशिक ‘प्रॉक्सी’ दलांच्या जाळ्याने सुसज्ज आहे. हे गट या संघर्षात उतरले तर युद्ध केवळ विस्तारेलच नाही तर अधिक काळ टिकण्याची शक्यता आहे.

New York Timesमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका अहवालात तज्ज्ञांनी अमेरिकेला इराणविरुद्ध कारवाईबाबत इशारा दिला होता.International Crisis Groupचे अली वाएझ यांनी म्हटले आहे की, इराणविरुद्धची लढाई लहान किंवा सोपी ठरणार नाही. इराणला सहज नियंत्रणात आणता येईल, असे मानणे चुकीचे ठरेल. त्यांच्या मते या संघर्षामुळे जागतिक पातळीवरील धोके वाढतील आणि अमेरिकन नागरिकांच्याही सुरक्षिततेवर परिणाम होऊ शकतो. मात्र मध्यावधी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर हे हल्ले अमेरिकेचे अध्यक्ष Donald Trump यांना राजकीय फायदा देऊ शकतात, अशी शक्यता व्यक्त केली जाते.

इराकमधील किमान एका इराणसमर्थक गटाने अमेरिकेने हल्ला केल्यास तेहरानला पाठिंबा देण्याचे आश्वासन दिले आहे. त्यांच्या नेत्यांनी व्यापक संघर्षाच्या परिस्थितीत “शहादत मोहिम” सुरू करण्याचा इशाराही दिला आहे. तज्ज्ञांच्या मते 2023च्या अखेरीस हमासला पाठिंबा देताना जसे लाल समुद्रात व्यापारी जहाजांना लक्ष्य करण्यात आले होते, तसे हौथी बंडखोर पुन्हा कारवाया सुरू करू शकतात.

इराणमध्ये सत्तांतर करणे म्हणजे केवळ सर्वोच्च नेत्याला हटवणे नाही. सुमारे अर्धशतकापासून मजबूत झालेल्या विचारसरणीवर आधारित आणि राजकीय कट्टरपंथीयांच्या पाठिंब्याने उभ्या असलेल्या गुंतागुंतीच्या सत्तासंरचनेमुळे बदल करणे अत्यंत कठीण आहे. इराणने यापूर्वीही हॉर्मुज जलडमरूमध्य बंद करण्याची धमकी दिली आहे. हा मार्ग जागतिक ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असून जगातील सुमारे एक-पंचमांश तेल आणि द्रवीकृत नैसर्गिक वायू याच मार्गाने वाहतूक केला जातो.