शेतकऱ्याने शेतीसाठी शोधला सुपर फॉर्म्युला! फक्त ५० हजार खर्च करून कमवतोय १७ लाख रुपये

पारंपरिक पिकांपासून पर्यायी शेतीकडे वाटचाल

अमरेली जिल्ह्यातील अनेक शेतकरी आता पारंपरिक पिकांऐवजी पर्यायी आणि कमी जोखीम असलेल्या पिकांकडे वळताना दिसत आहेत. कमी खर्चात अधिक उत्पन्न देणारी शेती ही काळाची गरज बनली आहे. सावरकुंडला तालुक्यातील पिठवाडी गावातील शेतकरी विनुभाई बलधानी यांनीही हाच मार्ग स्वीकारत गोड बटाट्याची लागवड सुरू केली.

शिक्षण कमी, पण विचार आधुनिक

advertisement

फक्त दहावीपर्यंत शिक्षण घेतलेल्या विनुभाई बलधानी यांनी शेतीलाच आपला मुख्य व्यवसाय बनवला. यापूर्वी त्यांनी पारंपरिक पिकांची लागवड केली होती, मात्र वाढता खर्च, कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव आणि बाजारभावातील अनिश्चितता यामुळे अपेक्षित नफा मिळत नव्हता. त्यामुळे त्यांनी पर्यायी पिकांचा अभ्यास सुरू केला आणि गोड बटाट्याची निवड केली.

पहिल्याच वर्षी यश, आत्मविश्वासात वाढ

मागील वर्षी प्रयोग म्हणून सुरू केलेल्या गोड बटाट्याच्या शेतीत विनुभाईंना पहिल्याच हंगामात समाधानकारक उत्पादन मिळाले. बाजारात चांगला दर मिळाल्याने त्यांचा आत्मविश्वास वाढला. या यशामुळे त्यांनी यावर्षी तब्बल पाच बिघा क्षेत्रावर रताळ्याची लागवड केली असून सध्या पीक जोमात आहे.

वन्य प्राण्यांचा त्रास नाही, खर्चात बचत

गोड बटाट्याच्या शेतीचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे या पिकाला रानडुक्कर किंवा नीलगायसारख्या वन्य प्राण्यांचा त्रास होत नाही. त्यामुळे कुंपण, तार किंवा संरक्षणासाठी अतिरिक्त खर्च करावा लागत नाही. याच कारणामुळे अनेक शेतकरी रताळ्याला ‘जंगली त्रासमुक्त पीक’ असे संबोधतात.

कमी खर्चात जास्त उत्पन्न

विनुभाई यांच्या मते, एका बिघा गोड बटाटा लागवडीसाठी सुमारे ५० हजार रुपये खर्च येतो. त्यातून प्रति एकर अंदाजे १.५ ते १.७ लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न मिळते. सर्व खर्च वजा केल्यानंतरही शेतकऱ्याच्या हातात भरघोस नफा राहतो. शिवाय, बाजारात गोड बटाट्याची मागणी सातत्याने असल्याने दरात मोठे चढउतार होत नाहीत.

कमी पाणी, कमी कालावधीचे पीक

गोड बटाट्याला कमी पाण्याची गरज भासते आणि जमिनीवरही फारसा ताण येत नाही. कमी कालावधीत पीक तयार होत असल्याने शेतकऱ्यांना लवकर रोख उत्पन्न मिळते. आजच्या धोकादायक शेती परिस्थितीत हे पीक सुरक्षित पर्याय मानले जात आहे.

इतर शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी उदाहरण

विनुभाई बलधानी यांच्या यशामुळे परिसरातील अनेक शेतकरी आता गोड बटाट्यासारख्या पर्यायी पिकांकडे वळण्याचा विचार करत आहेत. योग्य मार्गदर्शन, मेहनत आणि बाजारपेठेची माहिती असल्यास ही शेती लहान व मध्यम शेतकऱ्यांसाठीही फायदेशीर ठरू शकते, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.