आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब करताना मुख्य पीक आणि पूरक पीक यांची योग्य निवड करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. कापूस किंवा ऊस यांसारख्या उंच आणि दीर्घकालीन पिकांमध्ये तूर, मूग, उडीद यांसारखी कडधान्ये घेतली जाऊ शकतात. तसेच मका आणि सोयाबीन, डाळिंब बागेत भाजीपाला किंवा कांदा अशी संयोजना करता येते. पिकांची वाढीची कालावधी, मुळांची खोली आणि अन्नद्रव्यांची गरज लक्षात घेऊन नियोजन केल्यास दोन्ही पिकांचे उत्पादन चांगले मिळते.
advertisement
Success Story : द्राक्ष शेतीचा घेतला धाडसी निर्णय, मराठवाड्यातील शेतकऱ्याचं नशीब पालटलं, 30 लाख नफा!
या पद्धतीमुळे जमिनीची सुपीकता टिकवून ठेवण्यास मदत होते. कडधान्य पिकांमुळे जमिनीत नत्र स्थिरीकरण होते, ज्याचा फायदा मुख्य पिकाला होतो. तसेच विविध पिकांमुळे कीड-रोगांचा प्रादुर्भाव कमी होतो आणि रासायनिक फवारणीचा खर्चही घटतो. एक पीक अपयशी ठरले तरी दुसऱ्या पिकातून उत्पन्न मिळाल्याने आर्थिक जोखीम कमी होते.
आंतरपीक पद्धती राबवताना योग्य अंतर राखणे, वेळेवर पेरणी करणे आणि सिंचनाचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. ठिबक सिंचन, सेंद्रिय खते आणि तणनियंत्रण यावर भर दिल्यास उत्पादनात वाढ होते. कृषी विभाग आणि कृषी विज्ञान केंद्रांकडून मार्गदर्शन घेतल्यास शेतकरी अधिक प्रभावीपणे ही पद्धत अमलात आणू शकतात.
एकंदरीत, आंतरपीक पद्धत ही शाश्वत शेतीकडे जाणारे प्रभावी पाऊल ठरत आहे. कमी क्षेत्रात अधिक नफा मिळवण्यासाठी आणि बदलत्या हवामानाशी सामना करण्यासाठी ही पद्धत फायदेशीर ठरते. योग्य नियोजन आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन स्वीकारल्यास शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढवून त्यांचे आर्थिक स्थैर्य मजबूत करण्यास आंतरपीक पद्धती महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.





