कमी खर्चात जास्त उत्पन्न! हिवाळ्यात या पिकाची लागवड करून कमवा लाखो रुपये

हिवाळ्यात कारले का फायदेशीर?

कारल्याला थंड हवामानात रोग कमी येतात आणि वाढ जोमदार होते. कारल्याचे उत्पादन ऊन व थंड वातावरण दोन्हींच्या मिश्रणात चांगले होते. हिवाळ्यात पाने, फुले व फळांचा विकास सुरळीत झाल्याने उत्पन्न लक्षणीय वाढते. शिवाय बाजारात या काळात कारल्याची सतत मागणी असल्यामुळे दरही चांगले मिळतात.

लागवड आणि जमीन तयारी

advertisement

कारल्यासाठी चांगला निचरा असलेली, हलकी ते मध्यम जमिन सर्वाधिक योग्य ठरते. लागवडीपूर्वी जमीन दोन ते तीन वेळा नांगरून भुसभुशीत करावी. प्रती एकर ८ ते १० टन शेणखत जमिनीत मिसळल्यास उत्पादनात मोठी वाढ दिसते.

हिवाळ्यात लागवड करताना उंच वाफे तयार करून त्यावर रोपे लावली तर मुळांना चांगली हवा मिळते तसेच जलनियंत्रण सुकर होते. सुधारित वाण जसे की Pusa Do Mausami, Priya, Phule Green Gold किंवा NDBG Selections यांचा वापर केल्यास उच्च उत्पादन हमखास मिळते.

तणनियंत्रण व पाणी व्यवस्थापन

कारल्याला हिवाळ्यात आठवड्याला एकदा हलके पाणी देणे पुरेसे असते. पाण्याचे अति किंवा कमी प्रमाण फुलगळ व फळगळ वाढवू शकते. ठिबक सिंचनाचा वापर हा उत्तम पर्याय मानला जातो. ठिबकमुळे पाण्याची बचत होते आणि उत्पादन 20–25% वाढते. तण नियंत्रित ठेवण्यासाठी पेंढा, ऊसाची खुंटे किंवा प्लास्टिक मल्चिंगचा वापरही फायदेशीर ठरतो.

रोग व कीड नियंत्रण

हिवाळ्यात बहुतेक रोग कमी दिसतात, तरीही पानांवरील मावा, पांढरी माशी आणि फुटवे ही प्रमुख समस्या आहेत. सेंद्रिय उपाय किंवा जैविक कीटकनाशकांचा योग्य प्रमाणात फवारा केल्यास कारले निरोगी राहते. वेळीच रोगनियंत्रण केल्यास उत्पादन ३० ते ४० टक्क्यांपर्यंत वाढू शकते.

उत्पादन आणि बाजारभाव

योग्य व्यवस्थापन केल्यास एका एकरातून ६० ते ८० क्विंटल कारले उत्पादन सहज मिळते. हिवाळ्यात कारल्याचा दर ४० ते ७० रुपये प्रति किलो दरम्यान मिळतो. अनेक ठिकाणी हॉटेल, हॉस्पिटल आणि मेट्रो सिटीजमध्ये मागणी जास्त असल्याने घाऊक बाजारातही किंमत स्थिर असते.

म्हणजेच एका एकरातून शेतकरी २.५ ते ४ लाख रुपये उत्पन्न मिळवू शकतो. खर्च वजा केल्यानंतरही १.५ ते २ लाख रुपये नफा सहज शक्य आहे. मोठ्या क्षेत्रात व्यापारी स्तरावर शेती केल्यास हा नफा लाखो रुपयांपर्यंत वाढू शकतो.