मुंबई : केंद्रीय कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी नवी दिल्लीतील कृषी भवन येथे रशियन फेडरेशनच्या कृषी मंत्री ओक्साना लुट यांच्यासोबत द्विपक्षीय बैठक घेतली. या बैठकीत दोन्ही देशांमधील विद्यमान कृषी सहकार्याचा आढावा घेण्यासोबतच भविष्यातील सहकार्याच्या नव्या संधींबाबत सविस्तर चर्चा करण्यात आली.
advertisement
भारत-रशिया संबंधांवर विश्वासाचा पाया
या बैठकीदरम्यान मंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी भारत-रशिया संबंध हे केवळ व्यापारापुरते मर्यादित नसून, ते विश्वास, मैत्री आणि परस्पर सहकार्याच्या मजबूत पायावर उभे असल्याचे स्पष्ट केले. दोन्ही देशांनी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर एकमेकांना नेहमीच पाठिंबा दिला असून, कृषी क्षेत्रातही हे सहकार्य सातत्याने मजबूत होत आहे, असे त्यांनी नमूद केले.
कृषी व्यापारात लक्षणीय वाढ
सध्या भारत आणि रशिया यांच्यातील द्विपक्षीय कृषी व्यापार सुमारे 3.5 अब्ज अमेरिकी डॉलर्सपर्यंत पोहोचला असून, या व्यापाराला अधिक संतुलित स्वरूप देण्याची गरज असल्याचे चौहान यांनी अधोरेखित केले. विशेषतः भारतीय बटाटे, डाळिंब आणि बियाण्यांच्या निर्यातीशी संबंधित दीर्घकालीन अडचणी दूर केल्याबद्दल त्यांनी रशियन सरकारचे आभार मानले. या निर्णयामुळे भारतीय शेतकऱ्यांसाठी रशियाची बाजारपेठ अधिक खुली होणार आहे.
बागायती आणि अन्नधान्य निर्यातीसाठी नवी दारे
कृषी व्यापाराचा विस्तार करण्याच्या दृष्टीने दोन्ही देशांनी भारतातून अन्नधान्य आणि बागायती उत्पादनांची निर्यात वाढवण्याच्या शक्यतेवर चर्चा केली. फळे, भाजीपाला आणि प्रक्रिया केलेले अन्नपदार्थ यांना रशियामध्ये मोठ्या प्रमाणावर मागणी असून, भारतीय उत्पादकांना याचा फायदा होऊ शकतो, असे मत चर्चेदरम्यान व्यक्त करण्यात आले.
संशोधन व नवोपक्रमात सहकार्य
या बैठकीचे आणखी एक महत्त्वाचे फलित म्हणजे कृषी संशोधन आणि नवोपक्रम क्षेत्रातील सहकार्य. भारतीय कृषी संशोधन परिषद (ICAR) आणि रशियाच्या फेडरल सेंटर फॉर अॅनिमल हेल्थ यांच्यात सामंजस्य करार करण्यात आला. या करारामुळे पशुस्वास्थ्य, जैवसुरक्षा, संशोधन आणि क्षमता बांधणी या क्षेत्रांत संयुक्त उपक्रम राबवता येणार आहेत.
ब्रिक्स बैठकीसाठी आमंत्रण
मंत्री चौहान यांनी पुढील वर्षी भारतात होणाऱ्या ब्रिक्स कृषी मंत्र्यांच्या बैठकीत सहभागी होण्यासाठी रशियन प्रतिनिधीमंडळाला अधिकृत आमंत्रण दिले. या व्यासपीठावरून विकसनशील देशांतील कृषी समस्यांवर सामूहिक उपाय शोधता येतील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
शेतकऱ्यांच्या हितासाठी संयुक्त प्रयत्न
दोन्ही देशांनी खते, बियाणे, बाजारपेठ उपलब्धता आणि संयुक्त संशोधनात सहकार्य वाढवण्यावर सहमती दर्शवली. तसेच नवोपक्रमांना प्रोत्साहन देऊन त्याचा थेट लाभ शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवण्याच्या आपल्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला. रशियन कृषी मंत्री ओक्साना लुट यांनीही भारतासोबत कृषी क्षेत्रात दीर्घकालीन आणि सकारात्मक सहकार्य वाढवण्याची तयारी दर्शवली.
