फवारणी उशिरा झाल्यास किडींची संख्या नियंत्रणाबाहेर जाते. या किडी पानांवर, फुलांवर आणि फळांवर हल्ला करून पिकांचे मोठे नुकसान करतात. परिणामी पानांची प्रकाशसंश्लेषण प्रक्रिया कमी होते, पिकांची वाढ खुंटते तसेच फुलगळ आणि फळगळ यांसारख्या समस्या उद्भवतात. अनेक वेळा शेतकऱ्यांना रोग नियंत्रणासाठी अधिक तीव्र औषधांचा वापर करावा लागतो, ज्यामुळे खर्च वाढतो.
Success Story: तरुण शेतकऱ्यांसाठी प्रेरणादायी प्रयोग! दोडका शेतीतून कमावतोय लाखोंचं उत्पन्न
advertisement
दुसरीकडे, वेळेआधी किंवा चुकीच्या टप्प्यावर फवारणी केल्यासही अपेक्षित परिणाम साधता येत नाही. पिकांना गरज नसताना केलेली फवारणी ही औषधांची नासाडी ठरते. विशेषतः दुपारच्या तीव्र उन्हात किंवा पावसाच्या आधी फवारणी केल्यास औषध झाडांवर टिकत नाही. त्यामुळे पिकांवर ताण येऊन पाने जळणे, फुले गळणे किंवा वाढ मंदावणे असे दुष्परिणाम दिसून येतात.
फवारणीची योग्य वेळ चुकल्याने उत्पादन खर्चात लक्षणीय वाढ होते. अपेक्षित नियंत्रण न झाल्यामुळे शेतकऱ्यांना पुन्हा पुन्हा फवारणी करावी लागते. याचा थेट परिणाम नफ्यावर होतो. तसेच अयोग्य वेळेतील फवारणीमुळे जमिनीत आणि पर्यावरणात रासायनिक अवशेष वाढण्याची शक्यता निर्माण होते, जे दीर्घकालीन दृष्टीने घातक ठरू शकते.
कृषी विभाग आणि तज्ज्ञ शेतकऱ्यांना फवारणी करताना विशेष काळजी घेण्याचा सल्ला देत आहेत. सकाळी लवकर किंवा संध्याकाळी, हवामान कोरडे आणि शांत असताना आणि पिकाच्या योग्य वाढीच्या अवस्थेत फवारणी करणे महत्त्वाचे असल्याचे सांगितले जात आहे. योग्य वेळेवर आणि योग्य पद्धतीने केलेली फवारणी पिकांचे संरक्षण करते, उत्पादन वाढवते आणि शेतकऱ्यांचा खर्च कमी करून नफा वाढवण्यास मदत करते.





