कोरियाच्या जिल्हाधिकारी चंदन त्रिपाठी यांनी नवजात माता, अर्भकांच्या आरोग्याचा प्रश्न गांभीर्यानं हातात घेतला आणि यासाठी कंबर कसली. जिल्ह्यातील बावीस टक्के मुलं कमी वजनाची जन्माला आली. त्यांचं वजन सुमारे अडीच किलोपेक्षा कमी होतं. यावर उपाय म्हणून, लोह आणि फॉलिक ॲसिडच्या गोळ्या शंभर टक्के लागू करण्यात आल्या. अंगणवाडी केंद्रांमधे गरम जेवण आणि अंडी दिली जात होती. पण, गर्भवती महिलांना अनेकदा या सुविधांपर्यंत पोहोचता येत नव्हतं, त्यामुळे योग्य पोषण मिळत नव्हतं.
advertisement
Tuberculosis : बराच काळ बरी न झालेली सर्दी ठरते घातक, गंभीर आजाराचा वाढेल धोका
हेच ठरलं कोरिया मोदक लाडू बनवण्याचं मुख्य कारण. त्यानंतर पौष्टिक मोदक लाडू बनवून वाटण्याचा निर्णय घेण्यात आला. दररोज सकाळी आणि संध्याकाळी गर्भवती महिलांना वीस ग्रॅमचे दोन लाडू वाटले जात आहेत.
या लाडू युनिटमध्ये, बिहान योजनेअंतर्गत ज्योती महिला आणि माँ शारदा बचत गटांच्या महिला पौष्टिक लाडू बनवतात.
हे लाडू नाचणी, सातू, बाजरी, शेंगदाणे, तीळ, गूळ, वेलची आणि तूपापासून बनवले जातात. या लाडूंना कोरिया मोदक लाडू म्हणतात. कोरिया मोदक लाडू कसे बनवले जातात ते आपण समजावून सांगूया. कोरियाचे मोदक लाडू देखील सुंदर पॅक केलेले असतात. दोन लाडूंचे छोटे पॅकेट बनवले जातात, जे गर्भवती महिलांना दररोज सकाळी आणि संध्याकाळी खाण्यासाठी दिले जातात.
याव्यतिरिक्त, एक किलोग्रॅमचे बॉक्स दुर्गम भागात पाठवण्यासाठी तयार केले जातात. यासाठी अत्यंत स्वच्छ वातावरणात लाडू तयार केले जातात, हे लाडू नंतर सीलबंद कंटेनरमधे पॅक करुन इतर गावांत पाठवले जातात. बॉक्सवर एक्स्पायरी डेटही लिहिलेली असते.
कोरिया मोदक लाडूंमुळे जिल्ह्यातील कुपोषणाचं प्रमाण लक्षणीयरीत्या कमी झालं आहे. जिल्हाधिकारी चंदन त्रिपाठी यांना या प्रयत्नांसाठी गेल्या वर्षी राष्ट्रपतींच्या हस्ते गौरव करण्यात आला. 'धरती आबा जनजाती उत्कर्ष अभियान'मधील उत्कृष्ट कामगिरीबद्दल हा पुरस्कार देण्यात आला.
निरोगी लाडूंच्या वाटपामुळे जिल्ह्यातील कुपोषणात लक्षणीय सुधारणा झाली आहे. गेल्या वर्षीच्या आकडेवारीनुसार, चार महिन्यांत बारा टक्के रिकव्हरी झाली. जिल्हाधिकाऱ्यांनी कुपोषण दराचे वार्षिक आकडे देखील दिलेत.
हिवाळ्यात नाचणीचे लाडू आणि उन्हाळ्यात हरभरा सत्तूचे लाडू वाटले जातात. या लाडूंमध्ये गूळ, तीळ आणि शेंगदाणे असतात. गटातील महिला हे लाडू बनवत आहेत. जिल्हाधिकाऱ्यांनी ही माहिती दिली. यामुळे गटातील महिलांना रोजगार मिळतो. कोरिया मोदक लाडू युनिटमध्ये बारा महिला लाडू बनवतात. यामुळे गटातील महिलांची आर्थिक स्थिती सुधारली आहेच, शिवाय जिल्ह्यातील कुपोषणाचं प्रमाणही कमी झालं आहे.
Vitamin E : व्हिटॅमिन ई कॅप्सूलची जादू, प्रकृतीच्या अनेक तक्रारींचं करते निराकरण
लाडू बनवल्यानंतर, ते गावोगावी वाटण्याची जबाबदारी गावातील महिलांवर सोपवण्यात आली आहे. या कामासाठी अनेक महिला स्वयंसेवा करत आहेत. त्यांना पोषण सांगवारी महिला असं नाव देण्यात आलं आहे.
या महिला गावोगावी जाऊन गर्भवती महिलांना मिठाई वाटतात. पोषण सांगवारी महिलांना यासाठी कोणतेही मानधन दिले जात नाही. त्यांनी पाच प्रसूती केल्या ज्यात आई आणि बाळ दोघेही निरोगी राहिले, गर्भवती महिलेचं हिमोग्लोबिनचं प्रमाण चांगलं राहिलं आणि नवजात बाळाचं वजन वाढत असेल, तर त्यांना जिल्हा पातळीवर बक्षीस दिलं जाईल.
कोरिया मोदक लाडूमधे लोह आणि प्रथिनं भरपूर असतात. यामुळे कुपोषण कमी झालं आहे आणि माता आणि मुलांचं आरोग्य सुधारलं आहे. यावर सतत काम केलं तर भविष्यात आणखी चांगले परिणाम मिळण्याची अपेक्षा जिल्हाधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली.
