पण काळजी करु नका आम्ही तुमचा हा गोंधळ दूर करु. दोन्हीमधील फरक, किंमत आणि वापराचे गणित सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
चांदीची शुद्धता ही तिची किंमत ठरवणारा सर्वात महत्त्वाचा घटक आहे. आपण जेव्हा सोनारकडे जातो, तेव्हा 'शुद्धता' (Purity) या निकषावर चांदीचे वर्गीकरण केले जाते.
1. 999 फाईन सिल्वर (Fine Silver - 99.9%)
advertisement
'999' म्हणजे ही चांदीचा सर्वात शुद्ध प्रकार आहे. यात 99.9% शुद्ध चांदी असते आणि उर्वरित 0.1% इतर धातूंचे अंश असू शकतात.
ही अत्यंत मऊ (Soft) असते. इतकी मऊ की, यापासून बनवलेले दागिने सहज वाकले जाऊ शकतात किंवा त्यांचा आकार बदलू शकतो.
ही चांदी प्रामुख्याने गुंतवणुकीसाठी वापरली जाते. चांदीची नाणी (Coins) आणि बार (Bars) नेहमी 999 शुद्धतेच्याच असतात.
ही सर्वात महाग असते. बाजारात जो 'चांदीचा भाव' आपण बातम्यांमध्ये पाहतो, तो याच 999 शुद्धतेचा असतो.
2. 925 स्टर्लिंग सिल्वर (Sterling Silver - 92.5%)
शुद्ध चांदी खूप मऊ असल्यामुळे त्यापासून गुंतागुंतीचे दागिने बनवणं अशक्य असतं. म्हणून त्यात 7.5% इतर धातू (प्रामुख्याने तांबे किंवा जस्त) मिसळले जातात. या मिश्रणाला 'स्टर्लिंग सिल्वर' म्हणतात.
हे शुद्ध चांदीपेक्षा कडक आणि मजबूत असते. त्यामुळे यावर कोरीव काम करणं सोपं जातं.
लग्नाचे दागिने, अंगठ्या, नथ, पैंजण आणि चांदीची भांडी बनवण्यासाठी 925 स्टर्लिंग सिल्वरचा वापर होतो.
खऱ्या स्टर्लिंग सिल्वरवर '925' असा शिक्का (Hallmark) असतो.
दोन्हींमधील दराचा फरक
स्टर्लिंग सिल्वरचे दागिने घेताना तुम्हाला सध्याच्या किमतीनुसार ₹83,250 वर मेकिंग चार्जेस (घडणावळ) आणि 3% जीएसटी वेगळा द्यावा लागतो. त्यामुळे दागिन्यांची किंमत वाढते, पण त्यातील चांदीची 'रिसेल व्हॅल्यू' (परत विकताना मिळणारी किंमत) ही केवळ 92.5% शुद्धतेनुसारच मिळते.
गुंतवणूक की दागिने? काय निवडावे?
गुंतवणुकीसाठी: जर तुम्हाला भविष्यात नफा कमवण्यासाठी चांदी घ्यायची असेल, तर नेहमी 999 शुद्धतेची नाणी किंवा बिस्किट खरेदी करा. यात तुम्हाला पूर्ण किंमत मिळते.
जर तुम्हाला रोजच्या वापरासाठी दागिने हवे असतील, तर 925 स्टर्लिंग सिल्वर उत्तम आहे, कारण ते लवकर झिजत नाही आणि टिकायला मजबूत असते.
विश्वासार्य स्त्रोत (Sources): ही माहिती Bureau of Indian Standards (BIS) च्या हॉलमार्किंग नियमावली आणि Multi Commodity Exchange (MCX) च्या मानकांवर आधारित आहे. चांदी खरेदी करताना नेहमी 'BIS Hallmark' तपासूनच खरेदी करण्याचा सल्ला दिला जातो.
पुढच्या वेळी चांदी खरेदी करताना '999' की '925' हे नक्की तपासा. नाणी घेताना 999 ची खात्री करा आणि दागिने घेताना 925 हॉलमार्क पाहायला विसरू नका.
