अजित पवार यांच्या दुर्दैवी अपघातात ज्या विमानाचा उल्लेख होत आहे, ते Learjet 45XR हे जगातल्या अत्यंत वेगवान आणि लोकप्रिय कॉर्पोरेट विमानांपैकी एक मानले जाते. 16 वर्ष जुन्या असलेल्या या विमानाची किंमत, भाडे आणि हे विमान चालवण्याचा खर्च नक्की किती असतो? जाणून घेऊया एका विशेष रिपोर्टमधून.
बॉम्बार्डियर (Bombardier) कंपनीने तयार केलेले Learjet 45XR हे विमान त्याच्या वेगासाठी आणि 'मिड-साईज' श्रेणीतील आरामदायी सोयींसाठी ओळखले जाते. 16 वर्षे जुन्या अशा विमानाचे अर्थकारण खालीलप्रमाणे असते.
advertisement
1. विमानाची किंमत (Purchase Price)
नवीन विमानाची किंमत: जेव्हा हे विमान नवीन होते, तेव्हा त्याची किंमत साधारणपणे 13 ते 15 दशलक्ष डॉलर्स (भारतीय चलनानुसार सुमारे 110 ते 125 कोटी रुपये) इतकी होती. 16 वर्ष जुन्या विमानाची किंमत: सध्याच्या स्थितीत (2026 मध्ये), 16 वर्ष जुन्या Learjet 45XR ची किंमत त्याच्या इंजिनची स्थिती आणि देखभालीवर अवलंबून 2.5 ते 4.5 दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे 21 ते 38 कोटी रुपये) असू शकते.
2. भाडेतत्वावर घेण्याचा खर्च (Renting/Charter Cost)
अनेकांना वाटतं की ही विमानं विकत घेतली जातात, पण अनेकदा ती तासाच्या हिशोबाने भाड्याने घेतली जातात.
भारतात Learjet 45XR सारख्या विमानाचे एका तासाचे भाडे साधारणपणे 3 लाख ते 4.5 लाख रुपये इतके असते.
यामध्ये इंधन, क्रू मेंबर्सचा पगार आणि लँडिंग चार्जेस यांचा समावेश असतो.
3. ऑपरेटिंग आणि मेन्टेनन्स खर्च (Operating Cost)
प्रायव्हेट जेट चालवणे ही अत्यंत महागडी बाब आहे.
हे विमान एका तासाला साधारणपणे 700 ते 800 लिटर इंधन (ATF) पिते.
विमानाचे इंजिन ओव्हरहॉलिंग आणि नियमित तपासणीसाठी वर्षाला साधारण 4 ते 5 कोटी रुपये खर्च येतो. 16 वर्ष जुन्या विमानांमध्ये हा खर्च वाढतो कारण काही सुटे भाग बदलणे अनिवार्य असते.
अनुभवी पायलट आणि केबिन क्रू यांच्या पगारासाठी दरमहा 10 ते 15 लाख रुपये खर्च करावे लागतात.
Learjet 45XR ची तांत्रिक वैशिष्ट्ये
क्षमता: हे विमान सहसा 8 ते 9 प्रवाशांना घेऊन उडू शकते.
वेग: याचा कमाल वेग ताशी साधारण 850 किमी इतका असतो.
हे विमान त्याच्या श्रेणीत अत्यंत सुरक्षित मानले जाते, मात्र 16 वर्षांनंतर त्याची 'मेटल फॅटीग' (धातूची झीज) आणि इंजिन कार्यक्षमता तपासणे अत्यंत कडक नियमांचे काम असते.
अजित पवार यांच्या अपघातामुळे जुन्या होत जाणाऱ्या खासगी विमानांच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. जरी या विमानांची किंमत कोटींमध्ये असली आणि देखभालीवर प्रचंड खर्च केला जात असला, तरी तांत्रिक बिघाड कधीही धोकादायक ठरू शकतो.
