हिरवी की लाल? कोणती शिमला मिरची आहे आरोग्यासाठी 'सुपरफूड', तुम्हाला हे माहितीय?

शिमला मिरची केवळ चवीसाठी नाही, तर आरोग्यासाठीही अत्यंत फायदेशीर मानली जाते. बाजारात गेल्यानंतर आपण अनेकदा हिरवी, लाल आणि पिवळी अशा विविध रंगांच्या शिमला मिरच्या पाहतो. आपल्या घरात जरी बहुतेकदा हिरव्या शिमला मिरचीची भाजी करत असलो तरी देखील बाहेर खात असलेल्या अनेक पदार्थांमध्ये रंगीबेरंगी शिमला मिरची टाकली जाते. पण त्यांना पाहून अनेकांना प्रश्न पडतो की, या रंगांमधील फरक फक्त दिसण्यापुरता आहे की त्यांचे गुणधर्मही वेगळे आहेत?

येथे विश्वसनीय कृषी आणि पोषणविषयक स्त्रोतांवर आधारित हिरवी आणि लाल शिमला मिरचीमधील फरकाचा सविस्तर रिपोर्ट दिला आहे.

आपल्या स्वयंपाकघरात पिझ्झा, पास्ता किंवा साध्या भाजीमध्येही शिमला मिरचीचा वापर आवर्जून केला जातो. दिसायला आकर्षक आणि चवीला थोडी गोडसर लागणारी ही मिरची आरोग्याचा खजिना आहे. पण जेव्हा आपण भाजीवाल्याकडे जातो, तेव्हा हिरव्या मिरचीच्या तुलनेत लाल शिमला मिरचीची किंमत नेहमीच जास्त असते. हा फरक केवळ किमतीत नाही, तर त्यामधील जीवनसत्त्वे आणि पोषक तत्वांमध्येही असतो.

नेमका फरक काय?वास्तविक, हिरवी आणि लाल शिमला मिरची ही एकाच झाडाची फळे आहेत. त्यांच्यातील मुख्य फरक हा 'पक्वतेचा' (Ripening) आहे.हिरवी शिमला मिरची ही पूर्णपणे पिकण्यापूर्वीच काढली जाते. त्यामुळे तिची चव थोडी तिखट किंवा कडवट असू शकते. जेव्हा हिरवी शिमला मिरची झाडावरच पूर्णपणे पिकते, तेव्हा तिचा रंग बदलून लाल होतो. या प्रक्रियेत तिला जास्त वेळ झाडावर राहावे लागते, म्हणूनच ती जास्त महाग असते.

आरोग्यासाठी कोणते जास्त फायदेशीर?लाल शिमला मिरचीचे फायदे:यामध्ये व्हिटॅमिन 'ए' आणि 'बीटा-कॅरोटीन' भरपूर असल्याने डोळ्यांची दृष्टी सुधारण्यास मदत होते.व्हिटॅमिन 'सी' चे प्रमाण जास्त असल्याने संसर्गाशी लढण्याची ताकद मिळते.अँटी-ऑक्सिडंट्समुळे त्वचा तजेलदार राहते आणि केसांची वाढ चांगली होते.

हिरव्या शिमला मिरचीचे फायदे:यामध्ये कॅलरीज अत्यंत कमी असतात आणि ती चयापचय (Metabolism) वाढवण्यास मदत करते.जरी यामध्ये व्हिटॅमिन 'सी' लाल मिरचीपेक्षा कमी असले, तरी ते शरीरातील लोह (Iron) शोषून घेण्यास मदत करते, ज्यामुळे ॲनिमियाचा धोका कमी होतो.

पोषणतज्ज्ञांच्या मते, दोन्ही मिरच्या आरोग्यासाठी उत्तम आहेत, परंतु जर तुम्हाला जास्तीत जास्त अँटी-ऑक्सिडंट्स हवे असतील, तर लाल शिमला मिरची निवडणे जास्त फायदेशीर ठरते. "जसा शिमला मिरचीचा रंग गडद होत जातो, तसे त्यामधील पोषक तत्वांचे प्रमाण वाढत जाते. लाल शिमला मिरचीमध्ये 'लायकोपीन' (Lycopene) देखील असते, जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी उत्तम मानले जाते."